Nga Erion Hiluku
“Un popolo che abbia grandi momenti a cui inspirarsi,
non muore mai del tutto e moribundo
sorgerá a vita piú vigorosa che mai.” Nievo
Ishin aq të dëshpëruar shqiptarët, saqë symbyllur i besuan “rilindjen” e kombit një grushti njerëzish që as nuk ëndërronin dot të ishin në lartësinë e saj. Tani të gjithë po e paguajmë shtrenjtë “Déjà vu-në” e një momenti historik…
Post-rilindasit e besuan edhe vetë, kështu me shpatë në dorë mbrojtën, dhe vazhdojnë, idenë e tyre ‘gjeniale’, duke mbivlerësuar kapacitetet e tyre. Dinakëria e tyre për të përfituar s’është asgjë në krahasim me dëmin që shkakton injoranca e tyre, ajo këmbëngulje patologjike, në ato ide të pa arsyetura që as nga larg nuk mund të quhen argumente. Përballë tyre vazhdojnë të qëndrojnë në të njëjtën lartësi partitë opozitare, kryesisht udhëhequr nga njerëz të cilët e kanë minuar reputacionin e tyre duke vjedhur e mashtruar.
Shumë politikanë aktualë përfaqësojnë një anomali sociale historike të kombit tonë, disa prej tyre madje shfaqin një anormalitet konjiktiv personal që nuk ju a bën të mundur një jetë të qetë shoqërore dhe familjare. Askush nuk i qas këta njerëz të punojnë në firma private, të menaxhojnë biznese, aq më pak institucionet ndërkombëtare, ndërkohë që populli shqiptar nuk po i heq dot qafe. Duket qartazi se janë të papërgatitur për barrën që kanë marrë përsipër, të pashkollë, me përvoja banale pune që i përsëritin papushim në mijëra gabime, pa etikë dhe pa respekt ndaj njerëzve dhe ligjit, vazhdojnë duke i humbur një kohë të cmuar kombit, dhe duke i vonuar momentet historike…
Paradoksi i injorancës: kush më pak di, aq më shumë beson se di. Kështu një kolektiv i edukuar për të besuar ҫdo gjë që i thuhet, i mësuar të mos dyshojë, është i destinuar të qeveriset nga njerëz të paaftë dhe sigurisht të vuajë në mënyrë recidivante. Por, “Praku i frigës nuk mundet me e përmbajtë zanin e zembrave, zanin e Historis.” (Hylli i Dritës 1941).
Është kurioz fakti që disa nga momentet më frymëzues të historisë sonë janë protagonizuar nga njerëz të formuar jashtë Shqipërisë, të cilët kushdo mund t’i përmendë edhe pa google. Le t’i quajmë “emigrantë” të kthyer, duke vërejtur një fenomen aktual ku askush nuk i inkurajon të kthehen madje edhe ata që kthehen nuk janë të mirëpritur… Të provoj me Skënderbeun, për studimet në Turqi dhe për kthimin e tij apoteozik, 1444, apo me ekipin e tij, Vrana Kontin, Pal Engjëllin e të tjerët, që kishin studjuar në Itali, Spanjë, Venedik…
“Kanga e Shqipnis”, 1836, aty ku starton Rilindja u shkrua nga Pjetër Zarishi, që u kthye në Atdhe pasi kishte studiuar filozofi dhe teologji në Romë. De Rada, vazhdo me vëllezërit Frashëri, i kalojmë me lehtësinë e shkrimit frymëzuesit, kontribuesit brilantë në fusha të ndryshme, deri te Ismail Qemali, 1912, se po flisnim për politikë, edhe ky vetë emigrant bashkë me Ministrat e tij. Që të gjithë kishin studjuar nga Italia, në Austri, Egjipt, Stamboll, Francë, Amerikë, etj. dhe kishin përvojë pune, jo vetëm, por edhe punë që i lanë për t’i bërë këtë shërbim Atdheut. Kështu në memorje janë të bashkuar për Rilindjen edhe emigrantë si Noli e Konica me të gjithë ata, që më në fund, e kuptuan se po mbeteshin pa Atdhe. Historia mund përsëritet për keq por edhe për mirë…
