Mundësia e një ndërhyrjeje apo edhe “blerjeje” të Groenlandës nga Shtetet e Bashkuara ka shkaktuar tronditje në Danimarkë dhe shqetësim të thellë në mbarë Evropën. Shkrimtarja e njohur daneze Dorthe Nors e përshkruan situatën si një moment historik që vë në pikëpyetje rendin botëror dhe të ardhmen e sigurisë evropiane.
Në një intervistë të fundit, Nors, një nga zërat më të rëndësishëm të letërsisë daneze dhe finaliste e Man Booker Prize në vitin 2017 shprehet se shoqëria daneze po përjeton frikë dhe pasiguri përballë ndryshimeve të papritura në politikën globale.
Deklaratat e kryeministres daneze, Mette Frederiksen, se një sulm amerikan ndaj Groenlandës do të shënonte fundin e NATO-s, sipas Nors, janë të drejta dhe realiste. “Nëse SHBA sulmon një vend aleat, atëherë aleanca ka një armik brenda vetes dhe humbet kuptimin e saj themelor”, thekson shkrimtarja, duke shtuar se kriza është tashmë një çështje evropiane dhe kërkon koordinim të ngushtë mes vendeve të BE-së.
Sipas saj, Bashkimi Evropian duhet të veprojë me kujdes dhe përmes diplomacisë, pasi ideja e një ofensive ushtarake ndaj Groenlandës është ende e paimagjinueshme. “Nuk duhet të braktisim vlerat tona, edhe nëse të tjerët vendosin të ndryshojnë rregullat e lojës”, shprehet ajo.
Nors ndalet edhe te marrëdhëniet mes danezëve dhe groenlandezëve, në një moment kur tensionet janë rritur për shkak të zbulimeve mbi sterilizimet e detyruara të së shkuarës koloniale. Ajo flet për solidaritet të gjerë ndaj popullsisë së Groenlandës, por edhe për keqardhje ndaj përçarjeve të fundit. “Jemi dy popuj të ndryshëm, por me lidhje të thella historike. Sot, rreziku është që Groenlanda të trajtohet sërish si objekt kolonizimi”, paralajmëron ajo.
Duke reflektuar mbi klimën politike globale, shkrimtarja daneze e përshkruan epokën aktuale si një kohë të dominuar nga liderë autoritarë dhe nga polarizimi i ushqyer prej rrjeteve sociale. “Jemi në një epokë të re dhe në një udhëkryq historik. Por Evropa ka kaluar edhe më parë periudha të tilla dhe ka mësuar nga to”, përfundon Nors.
Dorthe Nors do të jetë e ftuar në festivalin letrar nordik “I Boreali”, që do të zhvillohet në Milano nga 23 deri më 25 janar, ku pritet të flasë edhe për ndikimin e politikës globale në letërsinë bashkëkohore.
