Një ekspert i Kombeve të Bashkuara ka deklaruar se sulmet e SHBA-ve ndaj anijeve të dyshuara për trafik droge në Detin e Karaibeve dhe Oqeanin Paqësor shkelin të drejtën ndërkombëtare dhe mund të përbëjnë krime kundër njerëzimit.
Në një raport të publikuar të hënën, Ben Saul, raportuesi special i OKB-së për të drejtat e njeriut dhe kundërterrorizmin, tha se SHBA-të kanë goditur 68 anije në ujërat ndërkombëtare nga shtatori 2025 deri në gusht 2026, duke shkaktuar të paktën 223 viktima.
Administrata amerikane i ka mbrojtur sulmet si akte vetëmbrojtjeje kundër grupeve të cilësuara si “narko-terroriste”. Presidenti amerikan Donald Trump ka deklaruar gjithashtu se operacionet zhvillohen në kuadër të një konflikti të armatosur me organizata të shpallura terroriste.
Raporti i OKB-së e kundërshton këtë argument. Sipas tij, trafikimi i drogës nuk përbën një “sulm të armatosur” që do t’i jepte SHBA-ve të drejtën për të përdorur forcën në vetëmbrojtje. Raporti thekson gjithashtu se nuk ka bazë të mjaftueshme faktike për të konsideruar disa prej grupeve të shpallura terroriste, përfshirë Tren de Aragua, si forca të armatosura të mbështetura nga shteti venezuelian.
Saul argumenton se forca vdekjeprurëse mund të përdoret vetëm si mjet i fundit për t’iu përgjigjur një kërcënimi të menjëhershëm dhe se në këto raste ekzistonin alternativa më pak vdekjeprurëse, si ndalimi dhe kontrolli i anijeve.
Raporti shkon më tej duke thënë se vrasjet mund të përmbushin përkufizimin juridik të vrasjes si krim kundër njerëzimit, pasi sulmet, sipas tij, janë kryer në mënyrë sistematike dhe kanë prekur një numër të madh njerëzish. Ai kërkon hetim të vrasjeve, ndjekje penale të personave përgjegjës dhe dëmshpërblime për familjet e viktimave.
Eksperti i OKB-së vë në pikëpyetje edhe efektivitetin e operacionit kundër trafikut të drogës. Sipas raportit, sasitë e kokainës të sekuestruara në kufirin amerikan kanë mbetur relativisht të qëndrueshme, ndërsa një pjesë e madhe e kokainës transportohet përmes anijeve të mëdha të mallrave, jo përmes mjeteve të vogla të goditura nga ushtria.
Raporti thekson gjithashtu se operacionet nuk kanë adresuar trafikun e fentanilit dhe opioideve, të cilat zakonisht nuk transportohen në SHBA përmes detit nga Venezuela dhe lidhen me pjesën më të madhe të vdekjeve nga mbidoza në vend.
Sipas vlerësimit të raportit, operacionet ushtarake kanë kushtuar rreth 4.7 miliardë dollarë deri në mesin e vitit 2026, ndërsa këto fonde, sipas ekspertit, mund të ishin përdorur për masa të tjera kundër trafikut të drogës, shëndetin publik dhe zhvillimin.
