Kryeministri i Malit të Zi, Milojko Spajić, ka prezantuar modelin e ri të rritjes së pagave, të pagëzuar “Euro Model”, i cili pritet të hyjë në fuqi nga janari i vitit 2027.
Sipas Spajić, reforma parashikon rritje të ndjeshme të pagave minimale, në varësi të nivelit të arsimit. Punonjësit me arsim fillor ose më të ulët do të kenë një pagë minimale neto prej 1,000 eurosh, ata me arsim të mesëm të paktën 1,250 euro, ndërsa për punonjësit me arsim të lartë paga minimale neto do të arrijë në 1,400 euro në muaj.
Kryeministri tha se ndryshimet ligjore të miratuara nga qeveria krijojnë bazën për zbatimin e modelit të ri të llogaritjes së pagave duke nisur nga viti i ardhshëm.
Sipas Spajić, reforma nuk do të prekë vetëm pagat minimale, por edhe pagat që ndodhen mbi këtë nivel.
Ai deklaroi se ulja e barrës tatimore mbi punën do t’u mundësojë punonjësve të përfitojnë një pjesë më të madhe të shumës që punëdhënësi paguan për pagën.
Si shembull, kryeministri përmendi një punonjës që aktualisht merr 1,600 euro neto, ndërsa punëdhënësi shpenzon rreth 1,980 euro. Sipas modelit të ri, me të njëjtin shpenzim nga punëdhënësi, paga neto e punonjësit do të mund të arrijë në 1,870 euro.
Spajić tha se, nëse partnerët socialë pranojnë kërkesën e qeverisë për rritjen e vlerës së koeficientit të llogaritjes në mënyrë të barabartë për sektorin publik dhe atë privat, paga neto në këtë shembull do të mund të kalojë edhe 2,000 euro.
Sipas qeverisë, nga reforma pritet të përfitojnë më shumë se 250 mijë të punësuar.
Pjesë e paketës së re është edhe ndryshimi i mënyrës së indeksimit të pensioneve.
Spajić njoftoi se, duke nisur nga viti 2027, pensionet do të rregullohen katër herë në vit, me synimin që të ndjekin më nga afër rritjen e pagave.
Sipas tij, pensioni mesatar do të kalojë 600 euro, ndërsa pensioni minimal do të jetë mbi 500 euro.
Kryeministri bëri të ditur gjithashtu se pensionistët do të marrin një pagesë shtesë prej 100 eurosh në dhjetor të këtij viti, pa pritur hyrjen në fuqi të reformës së re.
Spajić tha se modeli është planifikuar duke marrë në konsideratë rritjen e konsumit dhe punësimit, luftën kundër ekonomisë informale, rikthimin e pritshëm të diasporës dhe disiplinën e shpenzimeve.
Qeveria synon gjithashtu të rrisë të ardhurat përmes masave tatimore dhe sekuestrimit më efikas të pasurive të përfituara në mënyrë të paligjshme, në kuadër të luftës kundër krimit të organizuar dhe korrupsionit.
Një tjetër masë që pritet të marrë vëmendje është trajtimi fiskal i pronave të paluajtshme të mbajtura bosh, veçanërisht shtëpive dhe apartamenteve që nuk përdoren, ndërsa të rinjtë përballen me mungesë banesash dhe qira të larta.
Kryeministri parashikoi që deficiti buxhetor gjatë vitit tranzitor 2027 të jetë rreth 4–5%, ndërsa në vitin 2028 të zbresë në rreth 3%.
Kryeministri e ka paraqitur reformën si pjesë të transformimit ekonomik të Malit të Zi dhe si një përpjekje për të frenuar largimin e të rinjve nga vendi.
Ai deklaroi se analizat e qeverisë parashikojnë që paga mesatare neto në Mal të Zi të rritet nga rreth 1,000 euro aktualisht në mbi 1,400 euro në një periudhë relativisht të shkurtër.
Spajić e lidhi gjithashtu reformën me procesin e integrimit evropian, duke argumentuar se Mali i Zi synon të afrohet me standardet ekonomike të vendeve të Bashkimit Evropian.
Në fund, kryeministri iu drejtua edhe malazezëve që jetojnë jashtë vendit, duke i ftuar të rikthehen në atdhe.
“Nuk keni më nevojë të zgjidhni mes familjes dhe një jete dinjitoze. Kthehuni. Mali i Zi po ju pret. Është koha të jetoni sipas Euro Modelit”, tha Spajić.
