Aksionet ushtarake izraelite në territorin e Sirisë jugore janë shpeshtuar ndjeshëm, duke u kthyer nga ndërhyrje sporadike në një prani pothuajse të përhershme infrastrukturore e operacionale. Përveç goditjeve ajrore ndaj bazave ushtarake, trupat izraelite kanë krijuar pika kontrolli, kanë ndërtuar baza të reja dhe kanë kufizuar lëvizjen e banorëve lokalë në zonën kufitare të Quneitrës.
Kontrolli mbi zonën tampon dhe bazat e reja
Pas rënies së regjimit të Asadit në dhjetor 2024, Izraeli mori kontrollin e zonës së demilitarizuar që më parë patrullohej nga Kombet e Bashkuara (UNDOF). Ndonëse fillimisht u deklarua se prania do të ishte e përkohshme, raportohet se ushtria izraelite ka ngritur deri në 10 baza në këtë rajon.
“Gjatë këtij viti janë regjistruar mbi 1,600 inkursione nga trupat izraelite në Sirinë jugore, me një mesatare prej 48 incidentesh në javë, ku përfshihen kontrollet e civilëve, mbledhja e të dhënave biometrike dhe ndalimi i banorëve,” bëjnë me dije qendrat lokale të monitorimit.
Organizata ndërkombëtare të të drejtave të njeriut si Amnesty International dhe Human Rights Watch kanë ngritur shqetësime ligjore lidhur me ndalimin e civilëve sirianë dhe kalimin e paautorizuar të kufirit, duke i cilësuar këto veprime si shkelje të mundshme të së drejtës ndërkombëtare.
Motivet strategjike, frika nga siguria, uji dhe influenca rajonale
Sipas analistëve dhe ekspertëve të sigurisë, disa faktorë ndikojnë në këtë qasje të ashpërsuar nga ana e Izraelit:
- Parandalimi i kërcënimeve: Frika nga sulmet ndërkufitare dhe perceptimi i qeverisë së re në Damask si armiqësore nxit ushtrinë izraelite të mbajë një zonë të zgjeruar sigurie.
- Pozicioni gjeostrategjik: Kontrolli i pikave të larta si Mali Hermon i mundëson Izraelit mbikëqyrjen e lëvizjeve ushtarake edhe në territorin e Libanit fqinj.
- Burimet natyrore: Ndërhyrja u jep forcave izraelite qasje direkte dhe të tërthortë në zonat me burimet më të pasura ujore të Quneitrës dhe Daraas perëndimore.
Pavarësisht rritjes së tensioneve dhe dështimit të përkohshëm të negociatave për riaktivizimin e marrëveshjes së vitit 1974, autoritetet siriane shprehen se vazhdojnë të kërkojnë zgjidhje përmes kanaleve diplomatike.
“Siguria nuk mund të jetë e njëanshme. Ashtu siç i marrim parasysh shqetësimet e sigurisë së Izraelit, Izraeli duhet të marrë parasysh edhe shqetësimet e sigurisë së Sirisë dhe t’i adresojë seriozisht shqetësimet tona në lidhje me politikën e tij ekspansioniste,” deklaroi Ministri i Jashtëm i Sirisë gjatë një interviste.
Për shkak të pabarazisë në fuqinë ushtarake, diplomacia mbetet mjeti kryesor i qeverisë siriane për të adresuar praninë e ushtrisë izraelite dhe për të mbrojtur sovranitetin e saj territorial.
