Ndërsa rastet e reja me koronavirus po rriten në SHBA, një studim i ri tregon se gati 40 për qind e pacientëve që kanë vdekur nga COVID-19, vuanin nga diabeti.
Mes atyre personave nën 65 vjeç që kanë humbur jetën, gjysma kishin sëmundje kronike. Qendrat për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve analizuan më shumë se 10 mijë vdekje në 15 shtete dhe në Nju Jork, nga muaji shkurt deri në maj.
Jonathan Wortham, një nga epidemiologët që drejtoi studimin, ei quajti gjetjet “jashtëzakonisht të qarta”, me ndërlikime serioze për ata që vuajnë nga diabeti.
Sipas një studimi tjetër të agjencisë “Reuters” u identifikua një normë e lartë diabeti në mesin e atyre personave që kishin vdekur nga COVID-19 në 12 shtete dhe në kryeqytetin e vendit Uashington. Zyrtarët e dhjetë shtete, përfshirë Kaliforninë, Arizonë dhe Miçiganin thanë se nuk kishin raportuar diabetin dhe e sëmundjet të tjera të fshehura ndërsa pjesa tjetër nuk u përgjigj, duke dhënë një pamje jo të plotë për hartuesit e politikave dhe ekspertët klinikë në përpjekjet e tyre për të mbrojtur ata që janë më në rrezik.
Shkalla e vdekshmërisë nga diabeti ështe rritur që nga viti 2009 dhe tejkalojnë shumicën e vendeve të tjera të industrializuara. Komunitetet e afrikano-amerikanëve dhe latino-amerikanëve vuajnë nga diabeti në nivele më të larta se amerikanët e bardhë dhe janë prekur gjithshtu në mënyrë të shpërpjestuar nga COVID-19.
“Diabeti është tashmë një pandemi e ngadaltë ndërsa COVID-19 është përplasur si një valë e shpejtë“, thotë Elbert Huang, profesor i mjekësisë dhe drejtor i Qendrës së universitit të Çikagos për Kërkime e Politika mbi Sëmundjeve Kronike.
Mbajtja nën kontroll e diabetit, ndër masat më të mira për t’u mbrojtur kundër COVID-19, është bërë më e vështirë pasi pandemia ka krijuar probleme me kujdesin mjekësor, mundësinë për aktivitet fizik dhe rutinën e shëndetshme ushqimore.
Çmimi i lartë i insulinës gjithashtu ka detyruar disa njerëz të vazhdojnë të punojnë, që ta paguajnë ilaçin thelbësor, duke i ekspozuar ata përballë rrezikut ndaj virusit në mënyrë që të kenë mundësi. Ndërsa vendi po përballet me një krizë ekonomike, miliona amerikanë kanë humbur vendet e punës e tyre dhe sigurimin shëndetësor që ua paguante punëdhënësi.
Pjesa më e madhe e kësaj mund të ishte parashikuar dhe adresuar me një përgjigje më gjithëpërfshirëse kombëtare thotë A. Enrique Caballero, i Shkollës Mjekësore të Harvardit dhe studiues i sëmundjes së diabetit.
Zyrtarët e lartë të shëndetësisë duhet të kishin bërë më shumë për të theksuar kërcënimin për njerëzit me diabet dhe për të lehtësuar frikën e tyre për vizita në spital, tha ai duke shtuar se ata duhet të përqëndroheshin më shumë tek ndihma që pacientët të menaxhojnë gjendjen e tyre në shtëpi.
Hartuesit e politikave kishin paralajmërim gjerësisht se COVID-19 paraqiste një rrezik të lartë për pacientët me diabet. Në vitin 2003, gjatë shpërthimit të koronavirusit të njohur si SARS, më shumë se 20 për qind e personave që humbën jetën vuanin nga diabeti.
Në vitin 2009, gjatë pandemisë së gripit H1N1, pacientët me diabet u përballën trefish me rrezikun e shtrimit në spital. Kohët e fundit në vitin 2012, kur u shfaq sindromi i frymëmarrjes MERS, një studim zbuloi se 60 për qind e pacientëve që u shtruan në repartet e kujdesit intensiv apo humbën jetën, vuanin nga diabeti.
Megjithatë pandemia e COVID-19, ka zbuluar ndërlikime të panjohura më parë pasi po zgjat më shumë dhe ka infektuar shumë më shumë njerëz sesa epidemitë e mëparshme të koronavirusit, thotë Charles S. Dela Cruz, një mjek-shkencëtar i universitetit “Yale” dhe Drejtor i Qendrës së Hulumtimit dhe Trajtimit të Infeksioneve Pulmonare.
Mjekët paralajmërojnë se pandemia e koronavirusit indirekt mund të çojë në një rritje të ndërlikimeve të lidhura me diabetin dhe numër më të madh shtrimesh në urgjencë, humbje të shikimit, sëmundje të veshkave dhe dializë.
“Frika ime është që ne do të shohim një cunami problemesh pasi kjo të përfundojë“, thotë Andrew Boulton, president i Federatës Ndërkombëtare të Diabetit dhe një profesor në Universitetin e Mançesterit në Angli.
Studiuesit janë përpjekur prej muajsh të tërë për të zbuluar lidhjet mes diabetit dhe koronavirusit, duke zbuluar një seri dobësish. Virusi sulmon zemrën, mushkëritë dhe veshkat, organet të dobësuara tek shumë pacientët me diabet.
Sipas studime COVID-19 gjithashtu vret më shumë njerëzit e moshuar, obezët ose ata me tension të lartë, shumë prej të cilëve gjithashtu kanë diabet. VOA
g.kosovari
