Nga Flogert Muça
Erving Goffman (sociolog nga më ndikuesit e shekullit që shkoi) është i njohur edhe sot për teorinë e framing (kornizimit), të zhvilluar veçanërisht në librin e tij Frame Analysis.
Më poshtë po u sjell pak kontekst për të kuptuar si funksionon mbjellja e perceptimit (nga të gjitha palët) e si fitohet një betejë.
Ideja bazë e Goffman është shumë e thjeshtë:
Njerëzit nuk reagojnë drejtpërdrejt ndaj fakteve. Ata reagojnë ndaj mënyrës se si faktet paraqiten dhe kuptohen.
Goffman argumentonte se secili prej nesh përdor “korniza” mendore për t’iu përgjigjur pyetjes: Çarë po ndodh këtu?
Kush e fiton këtë betejë të interpretimit, shpesh fiton edhe debatin publik.
Po ta kontekstualizojmë me protestën dhe debatin “po shitet Shqipëria”:
Sipas Goffman-it, analiza e tij shkencore do të pyeste: si është ndërtuar ky interpretim dhe pse është bërë bindës për turmën?
Goffman do të argumentonte se një pjesë e publikut e ka përvetësuar një frame (kornizë interpretimi) veprime të ndryshme politike, ekonomike, etj dhe kaq.
Faktet mund jenë të njëjta, por
publiku do t’i interprejtjojë ndryshe sipas kornizës që pranon.
Mekanizmat e framing-ut:
Përzgjedhja e fakteve.
Theksohen rastet që mbështesin narrativën.
Injorohen ose minimizohen informacionet që e kundërshtojnë.
Simbolet kombëtare.
Flamuri, toka, deti, pylli, trashëgimia historike.
Konflikti paraqitet si mbrojtje e kombit, jo vetëm si debat politik.
Identifikimi i një protagonisti.
Figura e kryeministrit bëhet simbol i të gjithë procesit.
Ngjarje të ndryshme lidhen me të njëjtin person.
Ripërsëritja:
Sipas teorive të komunikimit masiv, një mesazh i përsëritur vazhdimisht fiton besueshmëri dhe bëhet pjesë e “realitetit të përditshëm”.
Si do ta lexonte Goffman turmën? Ai do të thoshte:
Turma po vepron brenda një përkufizimi të përbashkët të situatës.
Nëse shumica e protestuesve e përkufizojnë situatën si “mbrojtje e Shqipërisë nga shitja”, atëherë sloganet, emocionet dhe veprimet e tyre bëhen logjike brenda asaj kornize.
Nga pikëpamja shkencore duhet bërë dallimi midis:
Framing-ut (mënyra si paraqitet realiteti);
Propagandës(përpjekja sistematike për të orientuar opinionin);
Fakteve empirike.
Goffman studion kryesisht nivelin e parë: mënyrën si njerëzit organizojnë përvojën dhe kuptimin. Ai nuk gjykon nëse pretendimi “Rama po shet Shqipërinë” është i vërtetë apo i pavërtetë; ai analizon se si ky pretendim mund të bëhet korniza dominuese për interpretimin e ngjarjeve.
Prandaj, sipas Goffman-it, ndikimi i mundshëm i propagandës nuk qëndron vetëm te bindja e njerëzve për një fakt, por te ndërtimi i një frame-i interpretues ku çdo ngjarje e re shihet përmes të njëjtit filtër: “interesi kombëtar kundër shitjes së vendit”. Kjo e bën mesazhin shumë të fuqishëm në mobilizimin e turmës.
Një tjetër ide e Goffman-it është se:
Kur një palë arrin ta përcaktojë temën e debatit, pala tjetër shpesh detyrohet të luajë në terrenin e saj.
Për shembull, nëse debati kornizohet si: A i shpëtojmë flamingot? Atëherë edhe kundërshtari fillon të flasë për flamingot.
Nëse kornizohet si: A ka nevojë Shqipëria për investime strategjike?Atëherë debati lëviz te ekonomia.
Prandaj, sipas Goffman-it, konflikti politik nuk është vetëm konflikt faktesh; është konflikt për përkufizimin e realitetit.
Një formulim i famshëm që përmbledh idenë e tij është:
Pyetja më e rëndësishme nuk është “A janë të vërteta faktet?”, por “Çfarë historie po përdoret për t’i interpretuar ato?”
