I nisur prej kohe, por ngadalë, në dy vitet e fundit prodhimi me material porositës në industrinë e rëndë po jep efekte mjaft pozitive, ndërsa tendenca zhvilluese po ikën nga industritë fason për veshjet dhe këpucët, drejt industrive të rënda. Sipas INSTAT, eksportet e materialeve të ndërtimit dhe rieksporti i makinerive e pajisjeve janë dy grupet me rritjen më të lartë në 3-mujorin e parë, me destinacion kryesor, Italinë.
Eksporti nga kjo industri në fund të muajit mars arriti në 3.6 miliardë lekë me mbi 110% rritje, krahasuar me të njëjtën periudhë të 2014. Edhe vitin që shkoi, eksportet nga fasoni industrial u zgjeruan me 13%, në krahasim me 2013 dhe mbi 35%, krahasuar me vitin 2010.
Në 3-mujorin e parë 2015 eksportet nga fasoni industrial u dyfishuan në tërësi duke arritur në 25 milionë euro, nga 12 milionë euro që ishin vjet në njëjtën periudhë. Rritja e mallrave në grupin “Makineri, pajisje dhe pjesë këmbimi” tregon tendencën më të re të fasonit në industrinë e rëndë me prodhimin e pajisjeve të lehta. Nga viti 2009, eksportet e makinerive dhe pajisjeve janë zgjeruar mbi 40%, sipas INSTAT-it.
Montimi dhe prodhimi i elektromotorëve të vegjël, bobinave, elektrodave etj, po merr hov zhvillimi dhe në tremujorin e parë eksportet për këtë grup mallrash u zgjeruan me 110% në krahasim me janar-mars 2014.
Sipas burimeve zyrtare, eksportuesit shqiptarë, që nuk janë prodhues dhe eksportues të drejtpërdrejtë, punojnë me material porositës me produkte të ndryshme industriale, që i rieksportojnë kryesisht drejt Italisë dhe Austrisë, Sipas të dhënave nga QKR, kompanitë kryesore të fasonit industrial rritën dukshëm prodhimin në 3-mujorin e parë 2015, ku dallojnë kompanitë “Albatex”, “Motor El”, “Iliria Electrika”, etj. Pjesa kryesore e këtij lloj biznesi gjendet në në qarkun e Tiranës, ku veprojnë 10 kompani të tilla.
Gjithashtu edhe materialet e ndërtimit, ku kryeson çimentoja po rriten si zë në eksportet shqiptare dhe në 3 muajt e parë 2015 me destinacion kryesor Kosovën, ato zunë rreth 17% të totalit të eksporteve, nga 5% që ishin vjet në të njëjtën periudhë.
Italia dhe Austria janë dy tregjet kryesore në këtë industri, pasi sipas të dhënave, në 3-mujorin e parë 2015 drejt Italisë u eksportuan 37% e mallrave të fasonit industrial me vlerë 1,4 miliardë lekë. Në Austri u eksportuan 30% me vlerë 1,1 miliardë lekë mallra industriale, në Maqedoni, Kosovë, etj.
Zhvillimi i inudstrisë së rëndë me material porositësi në Shqipëri, lidhet me zhvendosjen e kompanive europiane nga Lindja drejt Europës si dhe me krizën financiare, ku Shqipëria ka favor moshën e re për punë, kosto të lirë të krahut, afërsinë gjeografike, etj, ndaj dhe shikohet me interes për prodhimin e produkteve të lehta industriale, si elektromotorë të vegjël, bobina, elektroda, pajisje elektronike, që kërkohen në tregun europian. Së fundi, kompani të huaja po rrisin interesin për të montuar pajisje të ndryshme industriale, elektronike dhe elektrike. (Nini Mano / ATSH)
