Nga Mero Baze
Debati për emërimin e kryeprokurorit të përkohshëm po rikthen gjurmët e vjetra të aleancës politike kundër reformës në drejtësi, duke i dhënë shanse qeverisë të tejkaloj problemin e zgjedhjes teknike të një prokurori të përkohshëm me një mbështetje të fort ndërkombëtare.
Ajo që dukej se Edi Rama kishte siklet në këtë proces, ishte shpresa e tij që kryeprokurori në detyrë të largohej përmes Vetingut dhe në kohën që KLP të ishte ngritur. Nuk ndodhi asnjë dhe as tjetra dhe ai u gjend para skemës teknike që ofron ligji dhe para një mbëhstetje ndërkombëtare, më shumë se sa e dëshiron ai për ta bërë këtë.
Përpjekja e opozitës për ta konsideruar debat ligjor vullnetin e tyre politik, është tërësisht spekualtiv dhe askush prej debatuesve, nuk i përmbahet nga fillimi në fund një argumenti ligjor, por herë citojnë pjesë nga kushtetua, herë nga dispozita tranzitore, por asnjëherë thelbin e dispozitave tranzitore për figurën dhe caktimin e prokurorit të përkohshëm.
Së pari nuk bëhet fjalë për Emërimin e Prokurorit të Përgjithshëm të Shqipërisë, por caktimin e prokurorit të përkoshëm. Kur i referohen Kushtetutës për Prokurorin e Përgjithshëm, duhet ti referohen komplet paketës që bën fjalë se ai zgjidhet nga KLP është për shtat vjet në detyrë dhe kërkon tre të pestat e votave.
Prokurori i Përkohshëm është për arsye të parashikuara nga ligji. Ai nuk është i zgjedhur për shtat vjet, nuk zgjidhet nga KLP, por nga Kuvendi, dhe për rastet kur nuk parashikohet shumicë e cilësuar Kuvendi shikon rregulloren e Kuvendit .
Nuk mund te aplikohet neni i kushtetutës për shumicën që kërkon kryeprokurori, pasi dispozita kalimtare nuk i referohet fare shumicës që duhet për prokurorin e përkohshëm, por nga kushtetuta zgjedh të flas vetëm për kriteret . Dhe në këtë rast është referencë rregullorja e Kuvendit për një vendim të zakonshëm parlamenti.
Dallimi thelbësor është fakti se nuk po zgjidhet prokurori i përgjithshëm, por po “caktohet” prokurori i përkohshëm, dhe kjo bëhet me vendim parlamenti.
Pra nuk mund të përdorësh për argument jurdik disa gjëra të marra nga kushtetuta për prokurorin e përgjithshëm dhe t’ia veshësh caktimit të prokurorit të përkohshëm, ndërkohë që ky i përkohshmi, nuk ka cilësitë e tjera të figurës që ka kryeprokurori i përgjithshëm, siç është mandati 7 vjeçar, zgjedhja nga KLP etj.
Kushtetuta flet për emërimin e prokurorit të përgjithshem, ndërsa dispozita tanzitore flet per “caktim te prokurorit te përgjithshëm të përkohshem” , të cilët nuk janë të krahasueshëm, as nga shumica që duhet për miratim, as nga kohëzgjatja e mandatit, por vetëm nga kriteret për përzgjedhjen e tyre. Dispozita tranzitore ka zgjedhur të ketë njësoj vetëm kriteret. Dhe ky debat është i gjithi spekulativ. Dikush bën sikur pyet, se “ku është neni në kushtet që zgjidhet me shumicë të thjeshtë?”. Dikush thotë nuk duhet të ketë prokruor të përkohshëm. Por problemi është se opozita nuk do të hyjë në këtë debat nga pasiguria që kanë ndaj njëri jtetrit nëse Edi Rama hedh emra në tavolinë dhe kërkon konsuesin e PD. Ata i mban më të bashkuar ndenjia jashtë këtij procesi se përfshirja, i afron më shmë dështimi se sa suksesi.
Problemin politik Edi Rama u përpoq ta tejkalonte me thirrjen për konsues për të gjetur emrin e një kryepkruori të ri të përkoshëm derisa të ngrihet KLP, por Basha e hodhi posht, pasi për të në këto momente është më e rëndësishme aleanca me LSI dhe kompaktësimi që u jep qëndirmi kosntant që kanë pas ndaj reformës se sa emri i një kryeprokurorit. Të gjithë e dinë që ai është i përkohshëm, për disa muaj derisa të ngrihet KLP, dhe pastaj beteja është në parlament. E gjithë zhurma nuk është, se mos humbas kryeprokurorin e pëkroshëm, por se mos humbasin njëri tjetrin. Është një hall që i bashkon tani e dy vjet.
Dhe nuk është problemi tek prokurori i përkoshëm, por tek ruajtja e alencës jetgjatë kundër reformës.
