Kina po përjeton një rritje më të dobët ekonomi, e njëkohësisht po bie nataliteti në nivel rekord. Deri në vitin 2100, popullsia e vendit mund të bjerë në 1.4 miliardë.
Ekonomia e Kinës po përjeton një ngadalësim të ndjeshëm të rritjes ekonomike: Sipas të dhënave nga Byroja e Statistikave të Pekinit, produkti i brendshëm bruto (PBB) u rrit me 4.5% në tremujorin e fundit të vitit 2025, krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar. Kjo shënoi rritjen më të dobët tremujore për ekonominë e dytë më të madhe në botë që nga fundi i kufizimeve të rrepta të vendosura për shkak të pandemisë rreth tre vjet më parë. Në tre tremujorët e mëparshëm, rritja ishte më e lartë: përkatësisht 5.4%, 5.2% dhe 4.8%.
Për të gjithë vitin 2025, u regjistrua një rritje prej 5%. Kështu, u arrit objektivi i parashikuar nga qeveria kineze prej “rreth 5%”. Por në të njëjtën kohë, kjo është një nga normat më të ulëta vjetore të rritjes në dekadat e fudit.
Tregtia e jashtme mbështet ekonominë – pavarësisht Trumpit
Ekonomistët e shohin arsyen kryesisht në kërkesën e dobët të brendshme: tregu i ngushtë i punës dhe çmimet në rënie të pasurive të paluajtshme kanë një efekt depresiv tek konsumatorët. Investimet janë ngadalësuar gjithashtu.
Investimet në asete fikse ranë me 3.8% në vitin 2025 krahasuar me vitin e kaluar. Rënia në sektorin e pasurive të paluajtshme është veçanërisht e qartë: investimet në pasuri të paluajtshme ranë me 17.2%.
Ekonomia vazhdon të mbahet e qëndrueshme nga tregtia e jashtme. Pavarësisht tensioneve të vazhdueshme me SHBA dhe pasigurive të reja në politikën tregtare, Pekini javën e kaluar njoftoi një suficit tregtar rekord prej 1.2 trilion dollarësh për vitin 2025.
Mosmarrëveshja tregtare me Uashingtonin çoi në një rënie të ndjeshme të eksporteve drejt Shteteve të Bashkuara me 20 përqind, si dhe në një rënie të importeve nga Shtetet e Bashkuara me 14.6 përqind. Megjithatë, tregjet e tjera ishin në gjendje të kompensonin këto humbje.
Ekspertët: Ngadalësimi i rritjes do të vazhdojë
Organizatat ndërkombëtare presin një ngadalësim të mëtejshëm të rritjes ekonomike të Kinës në vitet e ardhshme. Banka Botërore parashikon një rritje prej rreth 4.4% për vitin 2026, ndërsa Fondi Monetar Ndërkombëtar – rreth 4.5%. Banka amerikane e investimeve Goldman Sachs është pak më optimiste me një parashikim prej 4.8%, por gjithashtu thekson se eksportet e qëndrueshme ka të ngjarë të mbeten shtylla kryesore.
Në të njëjtën kohë, Goldman Sachs paralajmëron për problemet e vazhdueshme strukturore.
Në Kinë, ndërtimi i një ekonomie të drejtuar nga konsumi dhe shërbimet do të zgjasë “vite, nëse jo dekada”, shkroi në një analizë të kohëve të fundit kryeekonomisti i bankës për Kinën, Hui Shan.
Përveç kësaj, sektori i pasurive të paluajtshme ende nuk ka arritur nivelin më të ulët dhe tregu i dobët i punës vazhdon të ulë blerjet tek familjet.
Kriza demografike – rënia rekord e lindjeve
Kësaj i shtohet edhe kriza demografike. Sipas shifrave zyrtare, popullsia e Kinës ra me 3.39 milionë në vitin 2025, në 1.405 miliardë sot. Kjo shënon vitin e katërt radhazi të rënies dhe rënia është përshpejtuar. Ndërsa numri i vdekjeve është rritur në 11.31 milionë, numri i lindjeve ka rënë në një nivel rekord prej 7.92 milionë.
Sot, lindin vetëm 5.63 fëmijë për 1,000 banorë. Kjo është shifra më e ulët që nga themelimi i Republikës Popullore të Kinës në vitin 1949. Disa nga arsyet për këtë janë kostoja e lartë e rritjes së fëmijëve, strehimi i shtrenjtë, por edhe pasiguria ekonomike midis të rinjve. Numri i dasmave gjithashtu vazhdon të bjerë.
Në vitin 2016, qeveria kineze shfuqizoi të ashtuquajturën politikë të një fëmije, e cila u prezantua në fillim të viteve 1980 për të kontrolluar rritjen e shpejtë të popullsisë. Nga viti 2021, çiftet lejohen të kenë tre fëmijë. Megjithatë, OKB-ja pret që popullsia e Kinës të tkurret nga 1.4 miliardë në 800 milionë deri në vitin 2100. Për të siguruar një fuqi punëtore të mjaftueshme, qeveria planifikon të rrisë gradualisht moshën e daljes në pension.
Ky zhvillim i ndërlikon planet e Pekinit për të rritur konsumin e brendshëm. Humbja e afërt e qindra miliona punëtorëve po ushtron presion shtesë mbi fondet e pensioneve tashmë të shteruara.
