Nga Ben Andoni
Pyetjet më të zakonshme në këto ditë janë: A keni ujë? Të ka ardhur uji? Si jeni me ujë te lagjja juaj? Përgjigjet varësisht nga kushtet e banimit, pasurisë, qyteteve variojnë, por emëruesi i përbashkët mbetet një: Shqiptarët edhe në vitin 15 të shekullit XXI vuajnë për ujë. Duket si e tepërt që në këtë artikull të shtojmë se zemë një nga vendet e para në Evropë për ujë të pijshëm sa i përket frymëve; se kemi burime pa fund etj. Një konfrontim cinik që të vjen sakaq është: Dakord po pse nuk kemi ujë atëherë! Pse çdo vit ankohemi vetëm për ujë?
Ka vend për pak histori. Është e vërtetë se Shqipëria e pas viteve ‘90 bëri investime dhe priti investime nga të huaj sa i përket ujësjellësve dhe energjisë. Por ndërsa kjo e fundit do rregullohej pjesshëm vetëm pak para disa vitesh, uji ka gjasa që të vuajë ende. Arsyeja dihet: menaxhimi i ujësjellësve është tejet i dobët, kurse shtetit i janë kthyer në bumerang politikat e tij me ujin. Që do të thotë rikonstruksioni i linjave dhe ndërtim i syresh të rejave, që asnjëherë nuk është llogaritur për numrin e caktuar të banorëve, sepse informaliteti në vend është i frikshëm dhe i lejuar nga vetë politika, ashtu si uji është si mjet grishje për kohën kur vinë votimet. Njerëzit, të cilët duhet të marrin votën, premtojnë hapur se do të falin borxhet e ujit!!! Dhe, nuk mbaron këtu. Pasi nuk mjafton shpërdorimi dhe paaftësia por kësaj i shtohet dhe keqpërdorimi që tashmë bëjnë rrethinat e qyteteve kryesore, që janë krejt jashtë kontrollit. Një e dhënë e tillë, pak kohë më parë, thoshte se gati gjysma e ujit të pijshëm në Tiranë shpërdorohej qysh prej rrethinave, pa mbërritur ende në qytet.
Shqipëria e vuan prej kohës krizën e ujit, jo vetëm se e ka të pamjaftueshëm të investojë si duhet, por më shumë se kaq, dy pushtetet, ai lokal dhe ai qendror nga mosmarrëveshjet e tyre e kanë bërë këtë problem të kalojë në kalenda. Dhe, ndodh që sot paradoksalisht nuk ka ujë në zonat turistike, kurse në qytetet kryesore njerëzit i janë kthyer larjes me kanaçe si dikur.
Ndoshta ka ardhur koha që vetëm investitori privat mund të administrojë me efektivitet dhe të gjejë format që klienti i vet të ketë ujë, pasi këtë barrë shteti shqiptar jo vetëm se mban dot, por kështu si është katandisur, edhe uji mund t’i kthehet shpejt në një problem. Të mendosh në reklamat që bëjmë për turizmin të vjen të qeshësh, kur ne nuk kemi ende ujë dhe ofrojmë parajsën. Por në këtë të fundit ka pak ujë… të paktën.
