Nga Ben Andoni
Pabarazia në Shqipëri është në nivele të frikshme. Dhe, kur kjo evidentohet pas gati më shumë se tre mandatesh të një qeverie socialiste, atëherë alarmi duket i madh. Të mendosh se një forcë e majtë që duhej të punonte për shoqërinë dhe të bënte politika që i lehtësonte dhe inkurajonte qytetarët. Paradoksi ynë është se çdokush mendon që ai cilido që do të vijë në pushtet, apo institucionet e reja do të ndryshojnë diçka. Rezultati dihet: Sa vinë në pushtet premtimet harrohen. “12 mijë njerëz kontrollojnë 93% të kursimeve”, konstatonte një ekspert i ekonomisë, pak ditë më parë (Balkanweb, 2026). Ky diskurs nuk zë vend, sepse qeveria e sotme na përcjell në diskutime krejt të tjera për drejtësinë, aksidentet, krizat artificiale politike, kurse opozita humbet në akuza e protesta që nuk po e çojnë askund. Numrat mbeten aty. Të frikshëm dhe të ftohtë. Referuar raporteve të fundit për vitin 2025 dhe 2026, Shqipëria mban vendin e parë në Evropë për përqindjen e popullsisë në rrezik varfërie, ku llogaritet se rreth 42% e qytetarëve jetojnë në kushte të privimit të rëndë social. Korrupsioni dhe kapja e shtetit e ushqen këtë gjendje në çdo hap, kurse eficenca e administratës lë shumë për të dëshiruar, sepse shkollimi i një mase të madhe s’është vetëm i mangët por është kallp (qoftë edhe ata me nota të larta). Ashtu si meritokracia, e cila po shtegton qoftë edhe në mendimin e individit shqiptar. Sistemi tatimor në Shqipëri, referuar medias ekonomike vendase shpesh nuk ia del të shërbejë si një mjet rishpërndarës. Pak muaj më parë, raporti “Barra Tatimore 2024” theksonte se kjo strukturë është ndër më regresivet në rajon, duke rënduar më shumë mbi konsumin (TVSH) sesa mbi kapitalin e lartë. Dhe pasojat, referuar Ëorld Social Report 2025 nga OKB, thoshin se: Politikat fiskale shqiptare ndikojnë fare pak në uljen e pabarazisë krahasuar me vendet e BE-së. “Rezulton se kemi një pabarazi më të madhe të ardhurash se ajo që shprehet në statistika, si dhe një përqendrim të pasurisë kombëtare. Fitimet nuk shpërndahen proporcionalisht, por grumbullohen në duar dhe segmente të caktuara që lidhen me privilegje ekonomike, politike apo lidhje klienteliste”, u shpreh para pak ditësh Eduart Gjokutaj (Ibid). Argumenti i tij lidhej me shpërndarjen e kursimeve në depozitat bankare. Rreth 7% e shqiptarëve (afërsisht 12-13 mijë individë) zotërojnë mbi 93% të totalit të pasurive në depozita, kurse për popullsinë (93%) mbetet pjesa tjetër.
Në këtë sens ndryshimi është i pamundur sepse “është e lehtë të denoncohet karakteri jobarazimtar ose shtypës i institucioneve dhe qeverive, por është më komplekse të arrihet dakordësi për institucionet alternative që lejojnë progres real drejt barazisë sociale, ekonomike dhe politike, për respektimin e të drejtave individuale dhe të drejtës së secilit për të qenë ndryshe”, shkruan Thomas Piketty në hyrjen e librit të tij “Histori e shkurtër e Barazisë”. Për fat të keq, socialistët që vazhdojnë të votohen në shumicë, nuk po duan ta kuptojnë dhe ta zbusin këtë anomali, sepse janë indiferentë me shqiptarët. (Javanews)
