Zgjedhjet e përditshme që lidhen me ushqimin, lëvizjen dhe stilin e jetesës mund të ndikojnë në shëndetin afatgjatë dhe në rrezikun për sëmundje kronike, edhe kur në pamje të parë duken të parëndësishme.
Dr. Khalil Choucair, onkolog në Karmanos Cancer Institute, ka ndarë pesë zakone që përpiqet të mos i ketë pjesë të rutinës së tij, veçanërisht për të kufizuar faktorët që lidhen me rrezikun e kancerit.
1. Nuk e konsumon rregullisht fast food-in
Ushqimet e shpejta nuk përbëjnë pjesë të rregullt të dietës së mjekut. Ai rekomandon që të kufizohen ushqimet e skuqura dhe mishrat e përpunuar, pasi studimet i kanë lidhur konsumet e shpeshta të tyre me rezultate më pak të favorshme për shëndetin.
Një alternativë më e ekuilibruar është dieta mesdhetare, e cila mbështetet te frutat, perimet, bishtajoret, drithërat e plota, peshku dhe yndyrat e shëndetshme.
2. Nuk i shton sheqer kafesë ose çajit
Choucair thotë se shmang edhe përdorimin e sheqerit ose ëmbëlsuesve në kafenë dhe çajin e tij.
Kjo nuk nënkupton se një lugë sheqer në kafe shkakton kancer. Shqetësimi kryesor lidhet me marrjen e tepërt të sheqerit, e cila mund të ndikojë në shtimin në peshë dhe në shfaqjen e problemeve metabolike që shoqërohen me rrezikun për disa lloje kanceri.
3. Nuk përdor duhan
Për onkologun, shmangia e duhanit është ndër masat më të rëndësishme.
“Nuk përdor duhan në asnjë formë”, ka theksuar Choucair.
Pirja e duhanit konsiderohet një nga faktorët kryesorë të parandalueshëm të kancerit. Sipas Shoqatës Amerikane të Kancerit, duhani lidhet me shumë lloje kanceri dhe jo vetëm me atë të mushkërive.
Rrezik përbën edhe ekspozimi ndaj tymit të dorës së dytë. Për këtë arsye, shmangia e duhanit dhe e mjediseve ku pihet duhan mbetet një hap i rëndësishëm për mbrojtjen e shëndetit.
4. Nuk qëndron në mënyrë sedentare
Një pjesë e madhe e ditës e kaluar ulur është një tjetër zakon që mjeku përpiqet ta shmangë.
Choucair shprehet se merret me aktivitet fizik rregullisht, rreth tre deri në katër herë në javë. Ai nënvizon gjithashtu se edhe ecja mund të jetë një mënyrë e vlefshme për të qëndruar aktiv.
Aktiviteti fizik i vazhdueshëm sjell përfitime të shumta, duke ndihmuar në ruajtjen e peshës, në përmirësimin e shëndetit metabolik dhe në uljen e rrezikut për disa sëmundje kronike.
Një rutinë aktive nuk kërkon domosdoshmërisht ushtrime me intensitet të lartë. Ecja, çiklizmi, noti, ushtrimet e forcës dhe forma të tjera të lëvizjes mund të përfshihen në përditshmëri.
5. Kufizon produktet ultra të përpunuara
Ushqimet ultra të përpunuara janë një tjetër kategori që Choucair përpiqet ta kufizojë.
Sipas tij, ai ndjek kryesisht një mënyrë ushqyerjeje të stilit mesdhetar, me bazë ushqimet e plota dhe me sa më pak produkte shumë të përpunuara.
Në këtë grup mund të përfshihen disa ushqime të gatshme, produkte të paketuara, ëmbëlsira industriale dhe ushqime me përmbajtje të lartë sheqeri, kripe ose yndyre.
Megjithatë, shmangia e një ushqimi nga një onkolog nuk do të thotë se ai produkt shkakton automatikisht kancer. Shkenca e ushqyerjes është më e ndërlikuar dhe rreziku ndikohet nga modeli i përgjithshëm i dietës, aktiviteti fizik, pesha, duhani, alkooli, gjenetika dhe faktorë të tjerë.
Cili është zakoni më i rëndësishëm?
Choucair vlerëson se, për një person që kërkon të ndërmarrë një hap të rëndësishëm për uljen e rrezikut të kancerit, shmangia e duhanit është ndër zgjedhjet më të fuqishme.
Edhe ekspertë të tjerë të onkologjisë përsërisin vazhdimisht të njëjtat parime bazë: një dietë e ekuilibruar, aktivitet fizik, gjumë i mjaftueshëm, kontrolle të përshtatshme sipas moshës dhe faktorëve të rrezikut, si dhe qëndrimi larg duhanit. Një artikull i fundit i TIME, i cili intervistoi disa onkologë, konstatoi se këto zakone shfaqeshin vazhdimisht në mënyrën e tyre të jetesës.
Nuk ekziston një mënyrë që të garantojë se një person nuk do të preket kurrë nga kanceri. Megjithatë, shumë faktorë të stilit të jetesës mund të kontrollohen dhe zgjedhjet e përditshme mund të ndikojnë në shëndetin afatgjatë.
Mesazhi që përcillet nga pesë këshillat e onkologut është i qartë: shmangni duhanin, lëvizni më shumë, zgjidhni kryesisht ushqime të plota dhe mos lejoni që produktet ultra të përpunuara të kthehen në bazën e dietës suaj.
