Shtetet e Bashkuara kanë konfirmuar për herë të parë publikisht se kanë vendosur armë në orbitë, një zhvillim që ka shkaktuar reagime të forta nga Kina dhe Rusia dhe ka ngritur shqetësime për përshpejtimin e garës së armatimeve në hapësirë.
Sekretari amerikan i Forcave Ajrore, Troy Meink, deklaroi se SHBA-të kanë aktualisht armë aktive “në orbitë” për të siguruar kontrollin e hapësirës dhe për t’iu përgjigjur kërcënimeve që mund të shfaqen në orbitën e Tokës.
“Ne tani kemi armë në orbitë për kontrollin e hapësirës”, tha Meink gjatë konferencës vjetore Ajrore, Hapësinore dhe Kibernetike. Ai nuk dha detaje mbi llojin apo numrin e armëve të vendosura.
Një zëdhënës i Forcës Hapësinore amerikane shpjegoi se termi “kontroll i hapësirës” mund të përfshijë përdorimin e mjeteve kinetike dhe jo-kinetike për të ndikuar në aftësitë e kundërshtarëve. Sipas tij, këto kapacitete mund të përdoren si për qëllime mbrojtëse, ashtu edhe sulmuese.
Njoftimi amerikan ka shkaktuar reagime të menjëhershme nga Pekini dhe Moska.
Ministria e Jashtme e Kinës akuzoi Uashingtonin se po përgatitet për luftë në hapësirë dhe paralajmëroi kundër shndërrimit të orbitës së Tokës në një fushëbetejë dhe në një zonë të re të garës së armatimeve.
Edhe Kremlini reagoi ndaj deklaratës amerikane. Zëdhënësi Dmitry Peskov tha se Rusia beson se hapësira duhet të jetë e lirë nga armët dhe bëri thirrje për demilitarizimin e saj.
Megjithatë, SHBA-të, Rusia dhe Kina prej vitesh dyshohet se po zhvillojnë kapacitete ushtarake për përdorim në hapësirë. Këto mund të përfshijnë sisteme për bllokimin e sinjaleve të satelitëve, ndërhyrjen në komunikime dhe, në raste më të avancuara, armë kinetike të afta të dëmtojnë ose shkatërrojnë objekte në orbitë.
Ekspertët e hapësirës paralajmërojnë se konfirmimi publik amerikan mund të përshpejtojë një garë të re armatimesh mes tre fuqive.
Astronomi Jonathan McDowell tha se ishte e arsyeshme të besohej se SHBA-të kishin tashmë armë të tilla në orbitë, veçanërisht duke pasur parasysh vendosjen e satelitëve me ngarkesa të klasifikuara.
Sipas tij, pas deklaratës amerikane, Rusia dhe Kina mund të përgjigjen duke zhvilluar ose vendosur sisteme të ngjashme në hapësirë.
Victoria Samson, drejtore për sigurinë dhe stabilitetin hapësinor në Secure World Foundation, e cilësoi deklaratën si veçanërisht të rëndësishme, pasi zyrtarë të qeverisë amerikane nuk kishin bërë më parë një konfirmim të tillë publik.
Një prej shqetësimeve kryesore lidhet me pasojat që mund të ketë përdorimi i armëve kinetike kundër satelitëve.
Në vitin 2021, Rusia shkatërroi një nga satelitët e saj të pafunksionuar gjatë një prove me raketë anti-satelitore të lëshuar nga toka. Shpërthimi krijoi mijëra copëza mbeturinash që mbetën në orbitë dhe shkaktuan shqetësim ndërkombëtar.
