Nga Ilva Tare/
Me këmbënguljen dhe pasionin e një intelektuali si Kujtim Cashku këtë vit u mbajt edicioni i 10-të i Festivalit të të Drejtave të Njeriut, në ambjentet e akademisë simpatike Marubi. Përvec filmave me tematikë që trajton kryesisht mosrespektimin e të drejtave të njeriut në vende të ndryshme të botës, pjesë e festivalit ishin edhe forumet me pjesëmarrjen e nxënësve të shkollave në Tiranë.
Ndryshe nga pritshmëritë për brezin e ri që po edukohet nga bankat e shkollës binte në sy angazhimi dhe dëshira për t’u përfshirë në debat e të rinjve. Ata pyesnin, ishin kuriozë dhe të interesuar për të kuptuar më shumë nga regjisorët dhe të ftuarit e pranishëm. Por shija e mirë e debateve për të drejtat e njeriut zgjati pak. Në momentin kur u pyetën sa prej tyre do të dëshironin të iknin nga Shqipëria për një jetë më të mirë dhe të drejta të njeriut të respektuara, pjesa më e madhe e sallës u mbush nga duart të ngritura lart.
Njëri pas tjetrit të rinjtë numëronin arsyet e ikjes. Ikje nga mungesa e shpresës për një të ardhme të ngjashme me atë të bashkëmoshatarëve të tyre në vende normale. Them normale në kuptimin e mungesës së dramave ciklike që sugjerojnë destabilizim sa herë politikës nuk i dalin llogaritë dhe në vend të interesave të vendit kujdeset për të shantazhuar të tashmen në emër të së ardhmes.
Këto lojëra të zhvilluara në kurriz të qyetarëve, të cilët thuajse janë marrë zvarrë nga humore dhe pazare në emër të pushtetit, duket se më në fund kanë arritur në pikën e refuzimit. Shqiptarët që sot po ikin nga atdheu i tyre nuk janë më pak patriotë dhe as më pak punëtore, të paktën pjesa e kthjellët e të dëshpëruarve. Nuk besoj se ka kush iluzione se jashtë në emigracion, fitohet pa punuar, konkurohet pa meritë, kurohet pa paguar.
Të ikurit e sotëm, sidomos adoleshentët janë dëshmi e dështimit të sistemit ose mungesës së tij, që nuk prodhon barazi dhe të drejta që të mundësojnë një jetesë dinjitoze. Duart e ngritura në sallët e errët të kinemasë së Marubit hedhin dritë mbi një alarm që duhet të ishte dëgjuar me kohë. Tanimë dëmet kanë hyrë në rrugën e pakthyeshme të mosriparimit. Të rinjtë e dinë cfarë duan dhe ajo që duan nuk është Shqipëria e 2015-tës, me apo pa premtimet për rilindje dhe shtetformim.
Është vonë për t’i bindur përfaqësuesit e një brezi që refuzon të humbasë vitet e rinisë në mjegullën e destabilizmit dhe pasigurisë për të nesërmen. Është vonë për të ndalur hemoragjinë e ikjeve, të atyre që kanë vendosur të fitojnë kohën dhe bashkë me të edhe të drejtën për të jetuar pa drama, pa frikë, pa pazare, pa shantazhe, pa qeverisje të përgjegjshme. Ndaj, një pjesë e të rinjve në sallën e Marubit nuk e mbajnë më sekret dëshirën se e nesërmja e tyre është një thirrje e e brendshme e sotme, për t’ja mbathur nga sytë këmbët.
