Nga Altin Ketro
Një nga kërkesat që artikulohet në protestat e fundit në Tiranë është largimi i klasës së vjetër politike, e përfaqësuar nga PS dhe PD, dhe zëvendësimi i saj me forca të reja politike që do të lindnin nga vetë kjo lëvizje. Në pamje të parë kjo kërkesë tingëllon tërheqëse, por në thelb mbetet një ide që shpesh nuk e merr parasysh mënyrën se si funksionon politika në realitet.
Megjithatë, për hir të argumentit, mund të merret si skenar hipotetik një situatë ku PS dhe PD dalin nga skena politike. Në atë pikë lind një pyetje e thjeshtë: çfarë ndodh më pas?
Nëse nga kjo lëvizje do të dilte vetëm një forcë e re politike, rreziku do të ishte krijimi i një forme të re dominimi politik, më afër një monopoli sesa një sistemi pluralist funksional. Për të ruajtur një minimum ekuilibri, një lëvizje e tillë do të duhej të prodhonte të paktën dy formacione politike që do të konkurronin mes tyre në zgjedhje.
Por edhe në këtë skenar, mbeten disa sfida themelore. E para lidhet me profilizimin ideologjik se ku do të pozicionoheshin këto forca në spektrin politik, në të majtë apo në të djathtë? Një sfidë tjetër lidhet me përbërjen e tyre. Nuk mjafton vetëm një lider apo një narrativë politike. Në fund të fundit, pesha e një force politike varet nga njerëzit që e përbëjnë atë, nga përvoja, nga kapaciteti profesional dhe nga kredibiliteti publik. Pa këto elemente, çdo projekt politik mbetet i brishtë, pavarësisht gjuhës apo entuziazmit fillestar.
Dhe këtu kthehemi te një kontrast i dukshëm që shfaqet shpesh mes diskursit të protestës dhe realitetit të fushatës elektorale. Në fazën e parë dominon një gjuhë morale, ku theksi vihet te vlerat dhe parimet. Por në momentin që politika hyn në garë reale për pushtet, logjika ndryshon. Secila palë synon të afirmojë veten dhe të ekspozojë dobësitë e tjetres me akuza duke prodhuar një dinamikë të vazhdueshme sulmi dhe kundërsulmi.
Kështu, debati zhvendoset nga idealet te strategjia, nga morali te konkurrenca. Në këtë pikë, idealizmi i protestës përplaset me realitetin e funksionimit politik. Pra ndodh që forcat që hyjnë në politikë me gjuhën e “revolucionit” përfundojnë duke operuar brenda të njëjtave kufizime strukturore si ato që synonin të zëvendësonin. Dhe në këtë kuptim, këto kufizime në fund rezultojnë më të forta se vetë ndryshimi i aktorëve politikë.
