Nga TemA
Nëntë vite pas ngritjes së të ashtuquajturës “Çadra e Lirisë” përpara Kryeministrisë, Partia Demokratike, tashmë, me kryetar Sali Berishën, duket se po rikthehet, në forma dhe ide, tek i njëjti model aksioni politik që për një kohë të gjatë e anatemoi dhe e tregoi me gisht si një tradhëti të Lulzim Bashës.
Si lindi dhe si u mbyll ‘Çadra e Lirisë’?
Më 18 shkurt 2017, Partia Demokratike ngriti një çadër proteste përballë Kryeministrisë, duke shpallur nisjen e një aksioni të përhershëm kundër qeverisë së Edi Rama. Kërkesa zyrtare ishte “zgjedhje të lira dhe të ndershme”, ndërsa kushti politik i vendosur nga opozita ishte formimi i një qeverie teknike që do të garantonte procesin zgjedhor.
Çadra u shoqërua me bojkot parlamentar, protesta të vazhdueshme dhe një retorikë përjashtuese, sipas së cilës opozita nuk do të hynte në zgjedhje pa plotësimin e kushteve të saj. Për gati tre muaj, PD mbajti një qëndrim të ngurtë, duke e zhvendosur betejën politike nga institucionet në bulevard.
Kriza u mbyll më 17 maj 2017, me marrëveshjen Rama–Basha, e cila parashikoi shtyrjen e zgjedhjeve, përfshirjen e disa ministrave “teknikë” të propozuar nga opozita dhe rikthimin e PD-së në procesin zgjedhor. Çadra u çmontua, opozita hyri në zgjedhje dhe cikli i protestës u shpall i mbyllur.
Rezultati politik: Humbje dhe asnjë përfitim
Zgjedhjet parlamentare të qershorit 2017 përfunduan me një humbje të thellë për Partinë Demokratike. Jo vetëm që “Çadra e Lirisë” nuk arriti të prodhonte rotacion pushteti, por ajo nuk solli asnjë avantazh elektoral për opozitën. Përkundrazi, PD doli më e dobët, ndërsa mazhoranca socialiste fitoi një mandat të qartë qeverisës.
Ky aksion u pasua nga një seri veprimesh kaotike që e thelluan krizën e opozitës, siç ishte djegia e mandateve parlamentare dhe bojkoti i zgjedhjeve vendore, të cilat i lanë pushtetin lokal pa garë dhe e përjashtuan PD-në nga institucionet për një periudhë të gjatë. Në retrospektivë, “çadra” u shndërrua në preludin e një cikli vetëpërjashtimi politik.
Berisha kundër Bashës: “Çadra” si simbol pazari dhe shitjeje
Pas vitit 2021, kur Berisha nisi lëvizjen e tij të njohur si “Foltorja”, çadra e vitit 2017 u rikthye në akuzë për Lulzim Bashën. Berisha e portretizoi atë aksion si model të “pazarit” me Ramën dhe si dëshmi të “shitjes” së opozitës nga Lulzim Basha. Sipas kësaj narrative, marrëveshja e majit 2017 nuk ishte kompromis politik, por tradhti ndaj demokratëve.
Ironia politike qëndron në faktin se sot, në diskursin dhe praktikat e PD-së nën drejtimin e Berishës, po rishfaqen ide të ngjashme, siç është ideja e protestës së zgjatur, retorika e bojkotit dhe rikthimi i simbolikës së “qëndresës” jashtë institucioneve.
Një pyetje që militantët e Berishës nuk duan ta dëgjojnë
Fakti që Partia Demokratike vazhdon të qarkullojë rreth ideve të tipit “çadër”, “bojkot” dhe “presion i përhershëm në bulevard” sugjeron se modeli i vitit 2017 nuk paska qenë thjesht një shpikje e Lulzim Bashës. Përkundrazi, rikthimi i tij sot ngre dyshimin se ky aksion ishte një strategji e imponuar, e konceptuar më herët dhe e trashëguar nga e njëjta frymë politike që sot e dënon publikisht.
Nëntë vite më pas, “Çadra e Lirisë” mbetet jo si simbol i fitores, por si një eksperiment i dështuar opozitar, ndërsa rikthimi i saj, në çfarëdo forme, ngre shqetësimin se Partia Demokratike po rrotullohet ende në të njëjtin rreth vicioz, pa nxjerrë mësime nga një nga humbjet më të rënda të historisë së saj politike.
