Ndoshta së shpejti inteligjenca artificiale do ta zgjedhë presidentin e Kosovës

Shpejtësia me të cilën po zhvillohet inteligjenca artificiale është frikësuese. Ajo mund ta marrë nën kontroll të gjithë internetin përmes një rrjeti botësh këmbëngulës, thotë Dario Amodei, drejtuesi i kompanisë së inteligjencës artificiale Anthropic. Ai apelon që të ngadalësohet zhvillimi i modeleve të inteligjencës artificiale. Bota përreth nesh po diskuton për këto tema, ndërsa bota kosovare çdo ditë po zhytet më thellë në mendësinë mesjetare.

Enver Robelli

Ndërsa klasa politike e Kosovës nuk është e aftë ta konstituojë Kuvendin sipas rregullave, nuk arrin të pajtohet për zgjedhjen e presidentit, nuk ka një plan konkret e bindës se si do të qeveriset vendi në të ardhmen, cilat duhet të jenë prioritetet, çka duhet ndryshuar e çka flakur tutje në këtë vend – bota po lëviz në një sferë krejt tjetër.Për shembull: të shtunën, Dario Amodei, drejtuesi i kompanisë së inteligjencës artificiale Anthropic, botoi një ese dramatike. Ai i bëri thirrje industrisë së inteligjencës artificiale (IA) ta ngadalësojë ritmin e zhvillimit të modeleve të reja. Amodei është i shqetësuar se ritmi i zhvillimit të IA-së mund të ketë pasoja «serioze» për njerëzit. «Duhet ta ngadalësojmë ritmin me të cilin përmirësojmë aftësitë e modeleve të inteligjencës artificiale», shkruan ai. «Përparimi do të vazhdojë të duket i vrullshëm dhe ne duhet ta përdorim me mençuri kohën e fituar.»

Amodei shpjegon se këtë verë zhvillimi i inteligjencës artificiale është përshpejtuar në mënyrë drastike, kryesisht për shkak të aftësisë në rritje të IA-së për të zhvilluar vetë gjeneratën e ardhshme të inteligjencës artificiale. E lexuat mirë: inteligjenca artificiale po i zhvillon vetë gjeneratat e ardhshme të inteligjencës artificiale.

Shqetësimi tjetër i Amodeit lidhet me incidentin e fundit që përfshiu OpenAI dhe Hugging Face. Në korrik, agjentë të inteligjencës artificiale dolën nga mjedisi i tyre i testimit për të hakuar një kompani tjetër. «Duke pasur parasysh përshpejtimin e zhvillimit të aftësive të inteligjencës artificiale, kam frikë se një tufë e tillë, brenda gjashtë deri në dymbëdhjetë muaj, mund të jetë në gjendje ta marrë nën kontroll të gjithë internetin përmes një rrjeti botësh këmbëngulës», shkruan Amodei.

Ai u kërkoi kompanive kryesore të industrisë së inteligjencës artificiale t’u lejojnë verifikuesve të jashtëm qasje të përhershme dhe, në këtë mënyrë, të mundësojnë njëfarë kontrolli të jashtëm mbi zhvillimin e inteligjencës artificiale. Këtyre kontrolluesve duhet t’u jepet e njëjta qasje si punonjësve të vetë kompanisë. Kështu, respektimi i rregullave dhe detyrimeve të sigurisë mund të mbikëqyret nga jashtë.

Ndoshta këtë fundjavë do të konstituohet parlamenti i Kosovës (ndoshta jo!), por me këtë qasje lojcake ndaj shtetit zor se së shpejti do të arrihet zgjedhja e presidentit. Rreziku i shkuarjes në zgjedhjet e katërta parlamentare mbetet i madh. Secila palë thotë se partia rivale është fajtore nëse ndodh kjo. Asnjë parti nuk pyet së pari veten: Cili është kontributi ynë si udhëheqës partiakë për t’i evituar zgjedhjet?

Partitë kanë përgjegjësi për të shmangur krizat politike. Deputetët gëzojnë besimin e qytetarëve dhe nuk janë aty për të zbatuar agjenda jashtëparlamentare dhe antishtetërore. Nga komercializimi i kaosit përfitojnë vetëm kundërshtarët e Kosovës. Ata nuk janë vetëm jashtë Kosovës.

Ndërsa bota politike kosovare po zhytet thellë e më thellë në mendësinë mesjetare, inteligjenca artificiale mund të arrijë në atë nivel saqë të zgjedhë mbase edhe presidentin e Kosovës. Pastaj politikanët e Kosovës mund të vazhdojnë muhabetet patriotike në mejhane e qebaptore ballkanike dhe, me shumë nge, të ndezin cigaren me eshkë e të gjuajnë njëri-tjetrin me prazhdë.

Bota nuk ka kohë ta presë Kosovën. Pas botimit të artikullit të Dario Amodeit reagoi një prej rivalëve të tij më të rëndësishëm, drejtuesi i kompanisë që zhvilloi ChatGPT-në, OpenAI. Sam Altman shkroi në platformën online X se ritmi i zhvillimit të modeleve më të fuqishme të inteligjencës artificiale duhet të moderohet, pra duhet të ketë kontroll që bota të mos dalë nga kontrolli. Kosova ka dalë tashmë nga kontrolli.

Duke i dhënë fund këtij teksti, në telefonin tim u shfaq një «Breaking News» i revistës gjermane «Der Spiegel». Titulli: OpenAI shtyn hyrjen në bursë për shkak të shqetësimeve për sigurinë. Ndoshta OpenAI ishte duke shpikur një klasë të re politike të Kosovës.

Mund të merret yrnek Diella e Edi Ramës. Që kur është emëruar «ajo» ministre në Tiranë, nuk ka më korrupsion, nuk ka më banda droge, nuk ka pastrim parash, nuk është zbuluar asnjë vilë në Palasë që i takon ndonjë vartëseje të Edi Ramës, madje me ndërhyrjen e Diellës janë dëbuar nga protestat në Tiranë edhe disa kosovarë të poshtër që shkuan të shkaktonin trazira në Shqipëri, atje ku populli ishte aq i lumtur, aq i kënaqur, aq jetëbardhë nën udhëheqjen e lavdishme të shoqes Diella.