Këtë të martë çmimi i naftës me pakicë ka arritur vlerën më të lartë që prej nisjes së luftës në lindjen e Mesme. Në pikat e karburantit në kryeqytet po tregtohet deri në 202 lekë, nga 173-175 lekë para luftës; një rritje me gati 29 lekë për litër.
Shtrenjtimi nisi më 4 mars, ku litri i naftës arriti në 179 lekë, dhe u pasua më pas me rritje të njëpasnjëshme, duke arritur vlerat prej 198-201 lekë në datat 10-11 mars, kohë kur qeveria të deklaronte se kishte ngritur Task-Forcën për kontrollin e tregut. Pas këtij vendimi çmimi ra në 193-196 lekë, për tu shtrenjtuar përsëri nga e hëna (16 mars) në të martë (17 mars) me deri 6 lekë për litër.
“Përshkallëzimi i konfliktit në Lindjen e Mesme, natyrisht që ka ndikuar direkt duke penguar rrjedhën normale të qarkullimit dhe pjesa e karburantit është pjesa e parë më e ndjeshme për arsyen e thjeshtë se ai ndikon pastaj në logjistikën e përditshme në transport dhe përhapet në mënyrë transversale në të gjithë ekonominë”, thotë eksperti Eduart Gjokutaj.
Nuk është koha për monitorim por për veprim thonë ekspertët.
“Pakete masash gjithëpërfshirëse. Biznesit do t’i rriten kostot dhe fundorja janë qytetarët të cilët do t’u shtrenjtohet kosto e jetesës dhe e gjitha kjo do të përkthehet në një shpenzim ekstra për buxhetin dhe në një ulje të konsumit”, thekson eksperti.
Eksperti i ekonomisë Eduart Gjokutaj thotë se zgjidhje në këtë situatë është edhe aktivizimi i rezervës së sigurisë, nëse ekziston.
“Nevojitet që qeveria bashkë me operatorët pasi ka dhe qeveria në atë rezervën e vetë, por dhe operatorët të bëjnë një publikim për të na thënë se sa të sigurt janë qytetarët për arsye që të mos të shtojnë më shumë pasiguritë në treg dhe të mos lejojnë spekulimet e mëtejshme. Rezerva e sigurisë në rastin më të mirë ka mundësi të jetë për disa ditë”, thotë Gjokutaj.
Ekspertët gjykojnë se çmimet në treg, janë të ndikuara nga lufta por nuk paraqesin plotësisht realitetin, në kushtet kur tregu është i përqendruar. Në tabelat e çmimeve të kompanive në pjesën më të madhe është fiksuar çmimi 199 lekë.
“Kemi të bëjmë me një treg të përqendruar i cili vepron me rregulla të tjera dhe nuk vepron mbi atë parim që kërkon interesi i publikut apo dhe vetë i ekonomisë në tërësi. Operon me këto lloj çmimesh të cilat reflektojnë një përshkallëzim të menjëhershëm të çmimit në rritje dhe nuk e kemi këtë reagim në zbritje”, thotë Gjokutaj.
Qeveria është shprehur se nuk përjashton rikthimin e Bordit të Transparencës, për vënien nën kontroll të çmimeve të karburanteve, nëse shtrenjtimi do të arrijë shifrat e vitit 2022 kur nisi lufta në Ukrainë. Aktualisht është në fuqi vetëm Task-Forca për kontrollet e kompanive të karburantit për të mos lejuar abuzimet.
