Omani ka paraqitur një propozim të përbashkët të vendeve të Gjirit për Iranin, në përpjekje për të zgjidhur krizën e krijuar rreth Ngushticës së Hormuzit, një nga rrugët më të rëndësishme të transportit të energjisë në botë.
Sipas planit, shtetet arabe të Gjirit janë të gatshme t’i paguajnë Teheranit një shumë për kalimin e anijeve të tyre përmes ngushticës, por pa e cilësuar atë si “taksë”, për të shmangur krijimin e një precedenti dhe për të mos acaruar Shtetet e Bashkuara.
Propozimi parashikon një të ashtuquajtur “kontribut vullnetar”, i ngjashëm me modelin e përdorur në Ngushticën e Malakës, ku disa vende kërkojnë pagesa për shërbime navigimi, mbrojtje të mjedisit dhe operacione shpëtimi.
Irani ende nuk ka dhënë një përgjigje zyrtare ndaj dokumentit të marrë nga Omani. Nuk dihet ende përqindja apo shuma që propozohet, një element që konsiderohet vendimtar për pranimin ose refuzimin e marrëveshjes.
Nëse Teherani do ta pranojë planin dhe Uashingtoni nuk do të kundërshtojë, kjo mund të lehtësojë mungesat e karburanteve, gazit, plehrave kimike dhe lëndëve të para që kalonin përmes Hormuzit përpara krizës.
Ngushtica e Hormuzit është kthyer në një pikë kyçe të përplasjes mes Iranit dhe vendeve perëndimore. Kontrolli mbi këtë korridor i ka dhënë Teheranit një ndikim të madh mbi tregjet energjetike globale, duke ndikuar në çmimet e naftës dhe furnizimet ndërkombëtare.
Sipas vlerësimeve, dëmet e shkaktuara nga konflikti në infrastrukturën energjetike të vendeve të Gjirit – përfshirë rafineritë, terminalet detare, radarët dhe centralet elektrike – arrijnë në dhjetëra miliarda dollarë.
Fondi Monetar Ndërkombëtar (FMN) parashikon se disa ekonomi të rajonit mund të pësojnë rënie të ndjeshme, ndërsa shpenzimet ushtarake janë rritur ndjeshëm për shkak të sistemeve të mbrojtjes ajrore dhe raketave interceptuese.
Tashmë, vendet e Gjirit po kërkojnë një zgjidhje që do t’u lejojë të rikthejnë eksportet dhe tregtinë detare, edhe nëse kjo nënkupton një pagesë të drejtpërdrejtë ndaj Iranit për kalimin nëpër Hormuz. Përgjigjja e Teheranit pritet të përcaktojë hapat e ardhshëm në këtë krizë.
