Ceuta dhe Melilja, dy enklavat spanjolle në Afrikën e Veriut, vijojnë të jenë pika të nxehta të emigracionit të paligjshëm, ku mijëra persona nga Maroku tentojnë të hyjnë në territorin evropian përmes tokës ose detit.
Emigrantët, të njohur si “harragas”, term që përdoret për ata që “djegien” kufirin, përpiqen të kapërcejnë barrierat kufitare duke kaluar murin elektrik që ndan territorin maroken nga ai spanjoll, ose duke notuar nga qytetet Fnideq dhe Belyounech drejt Ceutës.
Kriza të ngjashme janë përsëritur ndër vite. Në vitin 2021, rreth 8 mijë persona hynë në Ceuta brenda vetëm dy ditësh, një ngjarje që shkaktoi tensione diplomatike mes Spanjës dhe Marokut. Në atë kohë, Rabati u akuzua se kishte lehtësuar kontrollet kufitare si reagim ndaj vendimit të Spanjës për të lejuar trajtimin mjekësor në Madrid të liderit të Frontit Polisario, Brahim Ghali.
Një tjetër episod i rëndë ndodhi në vitin 2022 në Melilja, ku rreth 2 mijë emigrantë, kryesisht nga Sudani, Sudani i Jugut dhe Çadi, tentuan të hynin në mënyrë të paligjshme. Përplasjet në kufi shkaktuan dhjetëra viktima. Amnesty International e cilësoi ngjarjen si “masakra e Meliljes”, duke raportuar për vdekjen e të paktën 37 emigrantëve dhe dy pjesëtarëve të forcave të sigurisë, ndërsa rreth 77 persona rezultuan të zhdukur.
Sipas raportimeve të organizatës, gjatë përleshjeve emigrantët u përballën me përdorim të forcës nga autoritetet marokene dhe spanjolle, përfshirë goditje me gurë, gaz lotsjellës dhe dhunë fizike pranë pikës kufitare.
Spanja dhe Maroku kanë një marrëveshje për kthimin e emigrantëve, ku personat mund të dëbohen nëse kapen gjatë tentativës për të kaluar kufirin. Në rast se arrijnë të hyjnë në territorin spanjoll, ata duhet të përfshihen në procedurat e pritjes dhe të vlerësimit të kërkesave për azil.
Emigrantët zakonisht dërgohen fillimisht në Qendrën e Qëndrimit të Përkohshëm (CETI) në Ceuta, e cila ka kapacitet rreth 500 persona, dhe më pas mund të transferohen në Spanjë për procedurat e mëtejshme.
Sipas Organizatës Ndërkombëtare për Migracionin (IOM), deri më 26 korrik rreth 2 900 persona kanë hyrë në Ceuta nga Maroku. Kjo përbën rreth 18% të hyrjeve totale të regjistruara në Spanjë gjatë së njëjtës periudhë, të cilat arrijnë në rreth 10 900 persona, përmes tokës dhe detit, pa përfshirë Ishujt Kanarie.
“Situata të tilla janë shfaqur edhe më parë dhe kanë tendencë të përsëriten në mënyrë ciklike”, deklaroi Flavio Di Giacomo, zëdhënës i IOM.
Ai theksoi se për shkak të madhësisë së kufizuar të Ceutës dhe kapaciteteve të vogla pritëse, edhe disa mijëra mbërritje mund të krijojnë presion të madh mbi sistemin, duke sjellë një emergjencë organizative dhe humanitare.
Megjithatë, në një perspektivë më të gjerë evropiane, situata nuk konsiderohet një emergjencë numerike. Sipas të dhënave të IOM, mbërritjet me rrugë detare në Evropë këtë vit janë ulur me rreth 40% krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar.
