Nga Lorenc Vangjeli
Në fushë ishte kapiteni i madh i skuadrës së një vendi të vogël. Me këpucët e futbollit në gozhdë, Lorik Canës u dëshmua një kampion i madh jashtë fushe. Kampion në atë fushën tjetër ku luajnë të gjithë dhe ku secili e gjykon veten kampion mbi të gjithë. “Unë mendoj gjatë dhe shoh larg, ndaj them me bindje që nuk ka pse të kemi dy Kombëtare, kur jemi një komb”, thotë Lorik Cana. Njeriu që ka jetuar në sajë të talentit të këmbëve, dëshmoi me vetëm ca pak fjali, se zemra e madhe të çon në mendimin e madh. Ai shënoi aty ku shumëkush kishte dalë huq dhe mbrojti “portën” nga një prej autogolave më spektakolarë që i është bërë këtij kombi në shumë vite.
Pak vjet më parë debati për futbollin u bë papritur shumë i nxehtë në të dy anët e vijëzës së kufirit. Pasionet në sport janë vetvetiu shumë të nxehtë dhe shpesh edhe të papërgjegjshëm. Të shtuara edhe me “erzën” e patriotizmit, ato bëhen të papërballueshme. Debati për një apo dy kombëtare shqiptare, u bë atëherë shumë shpejt edhe i nxehtë, edhe i papërgjegjshëm. Sovranistë të vegjël andej dhe këtej vijëzës së kufirit, që gjenin rast të dëshmonin madhështi dhe unitaristë në të dy anët e saj, që nuk e lanë rastin pa theksuar epërsi, gjetën një rastin e përbashkët për të theksuar ndarjet dhe për të rikthyer në fjalor dy fjalët e preferuara të debatit shqiptar: patriotë e tradhëtarë. Ku varësisht secilës anë të llogores, tjetri shihej si tradhëtar nën breshëri patriotizmi. Fol e mos dëgjo, flit e qëllo, sa më shumë rriteshin tonet, aq më shumë zbehej logjika.
I njëjti cfurk dydhëmbësh ra dhe mbi futbollistët që duhet të bënin zgjedhjen e kombëtarëve këtej apo andej vijëzës së kufirit. Ata që pasioni për futbollin, por dhe mundësia e vetme që kishin pasur deri atëherë për fanelën e kombëtares, i kishte bërë kuqezi dhe ndryshuan ngjyrë, ishin tradhëtarët e unitaristëve dhe heronjtë e rinj të sovranistëve. Duke rikthyer në vëmendje absurdin e frikshëm dhe mallkimin që i ka shoqëruar shumë shpesh shqiptarët: të humbasin nga marrëzia e tyre në paqe atë që kanë fituar me gjak në luftë.
Lorik Cana e rihapi këtë temë. Në kohën e Coronavirusit ka shumë kohë për të gjykuar dhe për t’u gjykuar ato që bëhen shpejt e keq. Një kombëtare shqiptare mund të jetë ëndërr. Një kampionat i përbashkët ku të luajnë skuadra nga Tirana e Prishtina bashkë, nga Korça e Drenica, në stadiumin fadil Vokrri apo Air Albania, është shumë më thjeshtë të realizohet nëse do të ekzistonte vullneti dhe nuk do të ishin paratë si argument i parë. Ashtu mund të dëshmohej se në gjeopolitikë, por dhe në futboll, shuma aritmetike e “ një edhe një”, është më shumë se dy. Ideja për një kupë të Shqipërisë, një kupë mbarëkombëtare, është një hap i mirë në këtë drejtim, por që sërish paratë e kanë lënë në mes të rrugës. Këtu mund të financohet dhe këtu mund të ngulmohet.
Lorik Cana, ndoshta edhe pa dashur, dha një leksion të madh. Atë që ju kujton shqiptarëve “se punët e vogla, kur bëhen me dashuri të madhe, japin frutin e duhur”! Ai foli për futbollin që njeh më mirë. Duhen në apel edhe ca kampionë të tjerë, në një fushë tjetër. Që të flasin për politikën po me këto terma dashurie e thjeshtësie si Loriku. Por për fat të keq, politika e flet keq shqipen: heronjtë e tradhëtarët janë etiketa që shpërndahen me shpejtësinë dhe pabesinë e coronavirusit mbi gjithë ata që nuk mbajnë distancën e duhur nga marrëzia dhe pasioni i rremë i çastit. Në pritje të çastit për t’u turpëruar një ditë prej tyre.
