Vendet anëtare të Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë (IEA) kanë rënë dakord të lirojnë 400 milionë fuçi naftë nga rezervat strategjike, duke shënuar lirimin më të madh të koordinuar në histori.
Kreu i agjencisë së energjisë, Fatih Birol, tha se masa synon të qetësojë tregjet e energjisë të tronditura nga lufta në Lindjen e Mesme.
“Tani mund të njoftoj se vendet e IEA-së kanë vendosur unanimisht të nisin lirimin më të madh të rezervave emergjente të naftës në historinë e agjencisë sonë. Vendet e IEA-së do të vënë në dispozicion të tregut 400 milionë fuçi naftë për të kompensuar furnizimin e humbur për shkak të mbylljes efektive të ngushticës”, tha Birol gjatë një konference për media mbi situatën në tregjet globale të energjisë.
Birol e përshkroi këtë veprim si një “masë të madhe për të zbutur ndikimet e menjëhershme të ndërprerjes në tregje.”
“Por të jemi të qartë, gjëja më e rëndësishme për rikthimin e rrjedhës së qëndrueshme të naftës dhe gazit është rifillimi i tranzitit në Ngushticën e Hormuzit”, shtoi ai.
Ai theksoi se IEA do të vazhdojë të monitorojë nga afër tregjet globale dhe mund të rekomandojë veprime të tjera për vendet anëtare nëse është e nevojshme. Birol gjithashtu theksoi se agjencia u krijua më shumë se pesë dekada më parë me misionin për të mbrojtur sigurinë globale të energjisë.
“Kjo është ajo që po bëjmë sot për tregjet e naftës dhe ajo që kemi bërë dhe do të vazhdojmë të bëjmë për të gjithë sektorin e energjisë”, tha ai.
Më herët, Birol zbuloi se vendet anëtare aktualisht mbajnë më shumë se 1,2 miliard fuçi rezerva publike emergjente të naftës. Përveç kësaj, rreth 600 milionë fuçi të tjera rezervash të industrisë mbahen sipas detyrimeve qeveritare.
Ekspertët theksojnë se një veprim i tillë mund të ndihmojë në kompensimin e disa ndërprerjeve të furnizimit të shkaktuara nga lufta mes aleancës SHBA-Izrael dhe Iranit. Megjithatë, ata paralajmërojnë se mbyllja e zgjatur e Ngushticës së Hormuzit do të shkaktonte ndërprerje serioze të furnizimit në shumë rajone.
Tregjet e naftës përjetuan luhatje të forta në fillim të javës. Çmimi i naftës Brent u rrit në 114,3 dollarë për fuçi të hënën, niveli më i lartë që nga qershori 2022, i nxitur nga shqetësimet për furnizimin. Më vonë gjatë ditës çmimet u tërhoqën pasi presidenti i SHBA-së, Donald Trump, tha se lufta me Iranin mund të përfundojë së shpejti.
Megjithatë, çmimet ranë të martën pas një postimi tashmë të fshirë në rrjetet sociale nga sekretari amerikan i Energjisë, Chris Wright, i cili pretendonte se Marina e SHBA-së po shoqëronte një cisternë nafte përmes Ngushticës së Hormuzit, gjë që përshpejtoi shitjet në treg.
