E teksa 30% e popullsisë shqiptare jeton tashmë në emigrim, raporti i BERZH ngrinte shqetësimin për sa i përket riintegrimit të të kthyerve në Shqipëri. Sipas tyre, ka një vështirësi për riintegrimin e emigrantëve në tregun e punës.
“Vlen të përmendet se shkallët e papunësisë janë më të larta në mesin e individëve me përvojë emigrimi sesa në mesin e atyre që nuk kanë emigruar kurrë. Kjo vlen edhe kur kontrollohen karakteristikat e tjera sociodemografike dhe është në përputhje me faktin se të kthyerit shpesh përballen me sfida kur riintegrohen në tregjet e punës të vendit të tyre”.
Për specialistët e çështjeve të ekonomisë, kjo vështirësi lidhet me mënyrën e jetesës dhe të punuarit në vendet e Bashkimit Europian.
“Ata janë mësuar me një kulturë tjetër të punës. Integrimi nuk ka të bëjë vetëm me tregun e punës, por edhe me shoqërinë. Janë mësuar me një stil tjetër jetese. Aspekt tjetër pastaj ka të bëjë me mënyrën e të punuarit”, tha eksperti i ekonomisë, Klodian Muço.
Sipas specialistëve, rritja e pagave dhe kushtet më të mira të punës do të ndikojnë në riintegrimin e shpejtë të emigrantëve të kthyer në Shqipëri në tregun e punës.
“Pagat janë rritur, por kryesisht në administratën publike. Po kjo rritje nuk mund të bëhet me një vendim, por me rritje produktiviteti, sepse biznesi mund të paguajë shumë, por nëse nuk ka produktivitet del me humbje. Në Shqipëri ka disa sektorë ku ka kërkesë të theksuar, siç është turizmi, prodhimi, ai fason, tregtia, që kanë nevojë për burim njerëzor, por nga ana tjetër vijon akoma që mënyra e të punuarit dhe organizuarit të jetë shumë spartane. Një pjesë e mirë e hoteleve që operojnë në Shqipëri vazhdojnë akoma të menaxhohen nga pronarët, jo nga menaxherët”.
BERZH thotë se riintegrimi i të kthyerve në Shqipëri do të bëjë që të shfrytëzohen më mirë edhe aftësitë e tyre të akumuluara nga vendet e emigrimit. Aktualisht në Shqipëri rezultojnë të kthyer 22% e emigrantëve.
