Marrëdhëniet mes Ukrainës dhe Polonisë po përballen me një tension të ri diplomatik, pasi presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky vendosi t’i japë emrin e Ushtrisë Kryengritëse Ukrainase (UPA) një njësie të Forcave të Operacioneve Speciale të vendit.
Vendimi ka shkaktuar reagime të forta në Poloni, ku UPA konsiderohet përgjegjëse për masakrat ndaj polakëve etnikë në rajonin e Volhinisë gjatë viteve 1943-1945. Presidenti polak Karol Nawrocki e ka cilësuar dekretin si një “lavdërim të banditëve dhe vrasësve” dhe po shqyrton mundësinë t’i heqë Zelenskyt Urdhrin e Shqiponjës së Bardhë, dekoratën më të lartë shtetërore të Polonisë.
Reagimet në Poloni kanë ardhur nga i gjithë spektri politik. Deputetë të partisë opozitare Ligj dhe Drejtësi (PiS) kanë kërkuar një rishikim të thellë të marrëdhënieve me Kievin, ndërsa figura të së djathtës kanë bërë thirrje për ndërprerjen e mbështetjes ndaj Ukrainës dhe bllokimin e anëtarësimit të saj në Bashkimin Europian derisa të tërhiqet nga ky vendim.
Edhe kryeministri polak Donald Tusk, i konsideruar si mbështetës i fortë i Ukrainës, ka kërkuar që Kievi të gjejë një zgjidhje për të shmangur përkeqësimin e marrëdhënieve mes dy vendeve.
Për Ukrainën, UPA mbetet simbol i rezistencës dhe luftës për pavarësi kundër Bashkimit Sovjetik dhe pushtuesve të huaj. Zelensky argumentoi se emri është zgjedhur për të ruajtur traditat historike të ushtrisë kombëtare.
Pavarësisht përpjekjeve diplomatike për të ulur tensionet, kriza vazhdon. Shefi i kabinetit presidencial ukrainas, Kyrylo Budanov, zhvilloi një vizitë në Varshavë për të zbutur situatën, por pa sukses të dukshëm.
Analistët paralajmërojnë se heqja e dekoratës ndaj Zelenskyt mund të shënojë një përkeqësim të ndjeshëm të marrëdhënieve mes dy aleatëve, në një kohë kur Polonia mbetet një nga mbështetëset kryesore të Ukrainës në përballjen me agresionin rus.
Ndërkohë, kryeministri Tusk u ka bërë thirrje të dyja palëve të zhvillojnë një dialog të drejtpërdrejtë, duke theksuar se “bashkëpunimi i shërben interesave të të dy vendeve, ndërsa konflikti i shërben Moskës”.
