Këshilli i Ministrave ka miratuar një skemë të re të garancisë shtetërore me vlerë totale 5 miliardë lekë, e cila synon të lehtësojë ndjeshëm qasjen në financim për fermerët dhe ndërmarrjet mikro, të vogla dhe të mesme (NMVM). Përmes vendimit më të fundit, të publikuar të martën edhe në Fletoren Zyrtare, qeveria ka përcaktuar rregullat sipas të cilave shteti do të marrë përsipër të garantojë 70% të vlerës së kredisë për bizneset që aplikojnë pranë bankave të nivelit të dytë, duke ulur kështu rrezikun bankar dhe kostot e financimit.
Ndarja e fondit dhe sektorët përfitues
Sipas marrëveshjes tip të miratuar, fondi do të ndahet në dy shtylla kryesore për të siguruar mbështetje të balancuar në ekonomi. Së paku 1.5 miliardë lekë janë të rezervuara ekskluzivisht për sektorin e bujqësisë (përfshirë pylltarinë dhe peshkimin), ndërsa pjesa e mbetur deri në 3.5 miliardë lekë do t’u shpërndahet sektorëve të tjerë si: industria përpunuese, tregtia, transporti, turizmi, si dhe teknologjia e informacionit dhe shërbimet profesionale.
“Qëllimi i skemës është të lehtësojë aksesin në financim për subjektet mikro, të vogla dhe të mesme, si edhe për fermerët e regjistruar, duke mbështetur zhvillimin e aktiviteteve ekonomike në sektorë me rëndësi strategjike për ekonominë,” theksohet në dokumentin zyrtar të miratuar nga Këshilli i Ministrave.
Kushtet financiare të kredisë
Për të nxitur investimet, skema ofron kushte mjaft preferenciale që dallojnë nga kreditë e zakonshme tregtare. Huaja maksimale që mund të përfitojë një subjekt llogaritet në rreth 200 milionë lekë.
Norma e interesit është e kufizuar dhe nuk do të jetë më e lartë se 2%, ndërsa tarifat e aplikueshme nga bankat për dhënien e kredisë nuk mund të kalojnë 0.5%. Për më tepër, huamarrësit mund të përfitojnë një afat shlyerjeje deri në 10 vjet dhe një periudhë faljeje (grace period) për principalin prej të paktën 12 muajsh. Bankave u ndalohet rreptësisht aplikimi i penaliteteve në rast të shlyerjes së parakohshme të kredisë.
Kriteret e përfitimit dhe kufizimet
Për t’u kualifikuar në këtë skemë, bizneset dhe fermerët (të pajisur me NIPT) duhet të përmbushin një sërë kushtesh strikte:
Historiku i kredisë dhe taksat
Nuk duhet të kenë detyrime tatimore të papaguara dhe as kredi të këqija (statusi 2-6 në Regjistrin e Kredive).
Detyrimet e mëparshme
Nuk duhet të kenë detyrime të prapambetura nga skemat e mëparshme të garancive shtetërore (si ato të pandemisë COVID-19 apo industrisë përpunuese).
Pastërtia penale
Përfaqësuesit ligjorë apo aksionarët nuk duhet të jenë të dënuar me vendim të formës së prerë për mashtrim, korrupsion apo krim të organizuar.
Një kusht thelbësor është edhe destinacioni i parave. Fondet duhet të përdoren ekskluzivisht për investime në asete fizike dhe teknologjike që rrisin kapacitetet dhe cilësinë e prodhimit. Në asnjë rrethanë nuk lejohet që këto fonde të përdoren për të rifinancuar borxhe të vjetra apo hua të tjera.
Hapat e ardhshëm dhe afatet
Procesi i zbatimit të këtij vendimi do të monitorohet nga afër nga Agjencia e Menaxhimit të Garancive dhe Kredive të Pakthyera (AMGKP), në bashkëpunim me Ministrinë e Financave dhe atë të Bujqësisë.
Subjektet e interesuara do të kenë kohë të mjaftueshme për të hartuar projektpropozimet e tyre, pasi afati i fundit për të aplikuar pranë bankave është caktuar data 20 nëntor 2027, ndërsa disbursimi i fondeve të miratuara do të vijojë deri më 20 dhjetor të të njëjtit vit. Nëse një huamarrës dështon në shlyerjen e kredisë pas 180 ditësh vonesë, shteti (përmes MF) merr përsipër të dëmshpërblejë bankën për 70% të vlerës së mbetur, duke nisur më pas procedurat ligjore për rikuperimin e borxhit.
