Një nga kontribuesit e reformës në drejtësi, Dr. Klodian Rado tha në programin Ilva Tare Talks, se paraburgimi në Shqipëri është kthyer nga përjashtim në normë, në kundërshtim me standardet evropiane dhe parimin e proporcionalitetit.
“Në vendet e Bashkimit Evropian kjo shifër zakonisht nuk i kalon 10%, ndërsa në modele funksionale synohet 2–3%. Arresti me burg nuk është mjeti i parë, është mjeti i fundit dhe duhet përdorur vetëm kur nuk ka alternativë tjetër,” nënvizoi Rado.
Sipas tij, përdorimi i shpeshtë i paraburgimit lidhet edhe me frikën institucionale të gjyqtarëve dhe prokurorëve nga perceptimi publik por edhe me kulturën e shqiptarëve që duan ndëshkim.
“Shqiptarët e shohin burgun si domosdoshmëri dhe për çdo vepër penale që dëgjojnë, thonë në burg të shkojnë. Prokurori kërkon arrest në burg, gjyqtari e lë arrestin në burg, sepse kështu shmanget zhurma publike.”
Rado tha ndërkohë se në hetimet për krim të organizuar dhe korrupsion në nivele të larta, paraburgimi përdoret edhe si instrument parandalues, por theksoi se ky interpretim nuk duhet të shtrihet automatikisht për çdo rast.
Në të njëjtën kohë, ai kritikoi mungesën e standardit për pezullimin nga detyra të zyrtarëve të lartë nën hetim penal.
“Në shumë vende, për një shkelje minimale, ministri jep dorëheqjen për t’i hapur rrugë hetimit. Në Shqipëri, mund të jesh nën hetim për miliona euro dhe të vazhdosh të ushtrosh funksionin sikur s’ka ndodhur asgjë.”
Sipas tij, nëse kultura e dorëheqjes nuk funksionon, institucionet duhet të kenë mekanizma të qartë pezullimi, në mënyrë që hetimet të zhvillohen pa presion dhe pa konflikt interesi.
Konstitucionalisti Rado mendon se nëse Reforma në Drejtësi do të konsiderohet një sukses, SPAK është një nga faktorët kryesorë për këtë vlerësim, pasi ka rritur ndjeshëm besueshmërinë e publikut.
Nga ana tjetër shtimi i stokut të dosjeve është një nga problemet kryesore sot të kësaj reforme për të cilën duhen masa konkrete duke e bërë procesin e ndërmjetësimit të detyrueshëm me ligj si dhe duke modernizuar sistemin dhe praktikimit të gjyqeve tërësisht online për të shmangur kostot dhe fituar kohë.
