Ministria e Financave ka ritheksuar angazhimin e saj për ruajtjen e stabilitetit makroekonomik përmes një kontrolli të rreptë mbi kontratat koncesionare dhe Partneritetet Publik-Private (PPP). Gjatë një interpelance të zhvilluar në Kuvend, Ministri i Financave, Petrit Malaj, paraqiti treguesit zyrtarë të portofolit aktual, duke sqaruar rolin monitorues të institucionit që ai drejton në funksion të qëndrueshmërisë fiskale dhe transparencës publike.
Sipas të dhënave të bëra publike, Shqipëria numëron aktualisht 233 kontrata koncesionare të lidhura ndër vite. Nga ky total, vetëm një pjesë e papërfillshme ngarkon drejtpërdrejt financat publike.
Struktura e portofolit dhe strategjia e daljes
Në fjalën e tij përpara deputetëve, ministri Malaj sqaroi se pesha më e madhe e investimeve afatgjata koncesionare është e përqendruar në sektorët strategjikë të vendit, ku dominon energjia me 186 kontrata (rreth 80% e totalit), e ndjekur nga transporti me 27 kontrata (11.6%), mjedisi me 6 kontrata dhe shëndetësia me 4 kontrata.
Nga 233 projektet ekzistuese, vetëm 11 prej tyre marrin mbështetje financiare nga buxheti i shtetit, ndërsa 222 të tjerat operojnë pa implikime direkte për taksapaguesit. Ministri njoftoi se ky ekspozim do të pësojë një rënie të mëtejshme brenda këtij viti.
“Kemi vetëm 11 kontrata të cilat mbështeten nga buxheti i shtetit. Brenda vitit 2026 numri i tyre do të zbresë në tetë kontrata, sepse tre kontratave iu përfundon afati brenda këtij viti dhe këto janë kontrata që lidhen me sektorin e shëndetësisë,” deklaroi ministri Malaj.
Sipas autoriteteve, ky trend rënës dëshmon maturimin e politikës fiskale dhe orientimin e qeverisë drejt konsolidimit dhe uljes së rreziqeve buxhetore afatgjata.
Disiplina fiskale në shifra
Gjatë analizës financiare, Ministria e Financave hodhi poshtë pretendimet për nivele të larta rreziku, duke saktësuar se pesha totale akumulative e 11 kontratave me mbështetje buxhetore përfaqëson rreth 5.9% të Prodhimit të Brendshëm Bruto (PBB).
Për sa i përket detyrimeve vjetore, performanca e vitit të kaluar dhe parashikimet afatmesme tregojnë një qëndrim mjaft konservator në raport me tavanin prej 5% të të ardhurave tatimore të vitit paraardhës, të përcaktuar nga ligji organik i buxhetit:
Viti 2025- Pagesat faktike arritën në 13.36 miliardë lekë (normë realizimi 97.6%), që përbën vetëm 2.03% të të ardhurave tatimore të vitit 2024.
Viti 2026- Fondi i planifikuar ulet në 12.1 miliardë lekë, çka do të përfaqësojë 1.7% të të ardhurave tatimore të vitit 2025.
Vitet 2027–2028- Parashikohet që totali i pagesave vjetore të zbresë edhe më tej, duke u stabilizuar në nivelin prej 1.3%.
“Jo vetëm që kemi respektuar kufirin ligjor të ligjit organik të buxhetit, por kemi operuar me një nivel detyrimesh që përfaqëson më pak se sa gjysmën e kufirit të lejuar me ligj,” nënvizoi kreu i Financave.
Në lidhje me 223 kontratat që kanë detyrim të paguajnë tarifë koncesionare, arkëtimet në buxhet gjatë vitit 2025 kapën vlerën e 1.6 miliardë lekëve (rreth 17 milionë euro), të mbledhura përmes autoriteteve kontraktuese. Ministria konfirmoi se deri më tani procesi ka vijuar pa ankesë nga institucionet përgjegjëse, ndërsa të dhënat e plota mbeten të aksesueshme në mënyrë periodike në faqen zyrtare të institucionit për të garantuar transparencë përballë publikut.
