Nostalgjia për filmat e vjetër shqiptarë, ka bërë shumë njerëz të jenë të jenë të fiksuar pas tyre dhe të krijojnë një bagazh batutash, të cilat shpesh përdoren në përditshmëri. Por shumë filma nuk kanë cilësinë e duhur dhe po kalojnë në fazën e restaurimit. Për të diskutuar mbi rëndësinë e këtij procesi në historinë e kinematografisë shqiptare, ishte i ftuar në emisionin “Mirëmëngjesi Shqipëri” kineasti Skënder Jaçe.
Ky i fundit theksoi se shumë prej filmave kanë degraduar dhe përmes procesit të restaurimit i rikthehen sërish “jetës”. Jaçe shtoi se Shqipëria ka një fond mjaft të mirë të arkivit shtetëror të filmit.
“Si gjithë kombet e botës, edhe Shqipëria ka një fond mjaft të mirë të arkivit shtetëror të filmit, i cili është nën një kujdesje të vazhdueshme. Filmi është jeta e njeriut.
Kohët e fundit ka një interes të madh që këto kopje të restaurohen pasi me kalimin e kohës ngjyrat degradohen. Ata po marrin formë, jetë duke ardhur në mënyrën digjitale në formatin 4K ku shfaqen në premiera të ndryshme dhe promovohen para publikut shqiptar.
Degradimi luan mjaft rol. Ka filma ku janë aktor shumë të njohur dhe populli i ka dashur shumë në ekranin shqiptar. Filmi i fundit është bërë gati i Piro Milkanit “Ngadhnjim mbi vdekjen’ që së shpejti do të shohë dritën e projeksionit në një premierë të madhe. Shumë të tjerë presin radhën sepse kanë humbu ngjyrat e s’mund të shihen”, deklaroi ai.
Ndalur më tej te pikëpyetjet mbi degradimin e historisë në filmat shqiptarë, kineasti u shpreh se nuk mund të gjykohet një vepër për një epokë e cila ekzistoi në Shqipëri.
“S’mund të gjykosh për një vepër për një epokë e cila ishte, ekzistoi në Shqipëri. Aty është një historie e tërë dhe brezat e rinj duhet ta njohin atë ideologjinë e mentalitetit të popullit në ato vite. Veç propagandës së kohës së implementuar, filmi ka vlera. Të ndalosh filmin, është si kthim në censurë”, tha Jaçe.
Ky i fundit sqaroi dhe procesin e restaurimit në të cilin kalojnë filmat shqiptarë dhe kohën që merr ky proces.
“Varet nga shoqëritë që e marrin dhe ka shoqëri që e punojnë çdo fotografi e sekondë, më vete dhe ky proces mund të mbyllet për 6 muaj. Skanohet filmi, hiqen gërvishtjet, vijnë ngjyrat në formën e duhur, pastrohen pistat e zërit, dhe kërkon shumë punë por teknologjia e koha e kërkon. Filmi vjen sikur ka lindur dhe njëherë”, përfundoi ai.
