Vizita në Serbi e presidentit rus, Vladimir Putin, ka qenë temë diskutimi në emisionin ‘Java në RTSH’. Përballë analistëve Preç Zogaj dhe Lorenc Vangjeli, kjo ngjarje në Ballkan u komentua nga ish-ministrja Mimi Kodheli, avokati Spartak Ngjela dhe pedagogu Dritan Hoti.
Në editorialin e tij, Zogaj tha se deklaratat me nota akuze e Putinit kërkon të përligjë përpjekjet e Rusisë për rritjen e pranisë, influencës dhe rolit të saj në vendet e Ballkanit Perëndimor , duke nisur nga Serbia si aleat kyç i Moskës në rajon.
“Me politika “destabilizuese” të SHBA dhe kombeve perëndimore Rusia ka kuptuar politikat e integrimit një nga një dhe në tërësi të vendeve të rajonit në NATO dhe BE, çfarë është një aspiratë dhe një preferencë e shprehur e shumicës së qytetarëve në këto vende, përfshirë qytetarët serbë” – tha Zogaj.
Sipas tij, Rusia është përpjekur ta pengojë apo zhbëjë këtë aspiratë, duke dashur të ruajë influencën apo dominimin rus kudo ku mund të gjejë mbështetje. Por Zogaj tha se trendi dhe fryma e epokës në rajon është euro-atlantizmi. Ai u shpreh se vetëm kjo është zgjidhja për një Ballkan në paqe e të zhvilluar.
Nga ana tjetër, kryetarja e Komisionit për Politikën e Jashtme, Mimi Kodheli u shpreh se vizitë e presidentit rus në Beograd duhet të na shërbejë që të reflektojmë mbi disa aspekte.
“Situata gjeopolitike është interesante edhe nëse e shohim nga këndvështrimi i presidentit Putin. Ballkani është një qoshe që ka pasur gjithmonë turbullira, por gjithmonë ka gjetur kompromis për t’i zgjidhur mosmarrëveshjet dhe kjo nuk i pëlqen Putinit. Unë mendoj që ka disa momente që duhet të ndalemi; Politika e brendshme e Serbisë, marrëdhëniet me shqiptarët dhe mbështetja ekonomike. Të mos harrojmë që ndihmat ushtarake që i jep Rusia Serbisë është më shumë sesa e konsiderueshme. Të gjitha këto e bëjnë prezencën e presidentit rus në Serbi, një prezencë të justifikueshme nga pikëpamja e tyre. Ndërkohë na bëjnë ne që të relativizojmë të gjithë këtë marrëdhënie që afekton të gjithë Ballkanin perëndimor” – u shpreh ish-ministrja Kodheli.
Për analistin Lorenc Vangjeli, ka një paradoks sa i përket ndikimit rus në rajonin tonë. Ai solli në vëmendje ‘mundjen’ e Moskës në luftën e Kosovës dhe rikthimin e saj në skenë vitet e fundit.
“Ndryshe nga ç’bëjnë amerikanët, Putini refuzoi ta takonte opozitën serbe duke treguar mbështetje të drejtpërdrejtë për Vuçiç. Por ka një zhvillim këto 20 vite sa i përket politikës së Moskës. 20 vjet më parë, gjatë luftës në Kosovë Moska gati e pranoi që u poshtërua. Sot ajo duket se është edhe më e pranishme në Ballkan” – tha Vangjeli.
Ndërkohë që për avokatin Spartak Ngjela, Serbia dhe Rusia janë trembur nga taksa 100% e Kosovës dhe krijimi i Ushtrisë. Ai tha se fakti që i ka trembur do të thotë se Kosova nuk do të tërhiqet nga këto të dyja.
“Vizita kishte disa aspekte kontradiktore. Ajo që shprehu Putin ishte taksa e Kosovës dhe ushtria. Fakti që i përmendi këto të dyja, do të thotë që për këtë ka ardhur. Por ka një kontradiksion që nuk shkon. BE i ka vënë kusht Serbisë që duhet të njohë pavarësinë e Kosovës. Pra një kusht politik. Putin thotë që nuk duhet ta njihni kurrë Kosovën, por nuk thotë mos hyni në BE. A mundet që një burrë shteti i këtij niveli të bjerë në këtë katandi? Por Ushtria dhe Taksa kanë dalë në të njëjtën kohë, kuptohet që i përkasin politikës së madhe.
Ngjela tha se Rusia nuk ka asnjë mbështetje në Bashkimin Evropian dhe ndaj e do Serbinë brenda familjes europiane. Ai tha se Moska do ta përdorë si kalë troje Serbinë brenda BE-së” – tha Ngjela në studion e emisionit ‘Java’.
Për pedagogun Dritan Hoti, Rusia është fokusuar në luftën diplomatike kundër SHBA-ve.
“Hakmarrja ruse pas Luftës së Ftohtë është fokusuar kundër Shteteve të Bashkuara. Por pikë së pari duhet të shohim një element. Paralelisht me nisjen e negociatave bilaterale të SHBA, kërkuan me ngulm krijimin e Kosovës. Nuk ka cënim të status-quos. Tani pritet marrëveshja bilaterale Kosovë-Serbi ndaj dhe presidenti Trump i ftoi Hashim Thaçin dhe Aleksandër Vuçiç. Në Serbi tradicionalisht ka pasur liderë që për transformime qëndrimesh kanë humbur dhe jetën. Dhe patjetër që Vuçiç është i trembur nga marrëveshja e mundshme” – tha Hoti.
Ai u shpreh se marrëveshja do të jetë me etapa dhe SHBA-të e kanë marrë iniciativën për ta propozuar atë, por terreni nuk është i përshtatshëm aktualisht.
