Nga Skënder Minxhozi/
Në librin e tij “E ardhmja e lirisë”, publicisti i njohur amerikan Farid Zakaria, shkruan diku se ne amerikanët nuk pyesim shumë për pasojat që lemë pas, kur hyjmë në një luftë. Është pak a shumë ajo që kandidati republikan, miliarderi Donald Trump e tha në mënyrë të ndryshme, duke ngritur pyetjen “A ishin më mirë Iraku dhe Libia me Sadamin dhe Gedafin”. Dhe përgjigja që ai jepte po vetë ishte mëse e habitshme për çdo republikan që ka përkrahur me entusiazëm në 15 vjetët e fundit luftrat amerikane në Lindjen e Mesme. “100% po, këto vende kanë qenë më mirë dje, sesa sot”, deklaronte Trump, duke marrë duartrokitjet e po atyre që dikur votonin Xhorxh Bushin që të vazhdonte me pushtimin e Irakut.
Sot panorama e Lindjes së Mesme duket e përmbysur, krahasuar me një apo dy dekada më parë. Iraku është kthyer në një territor pa shtet, ku ushtria kombëtare u shkri si vesa në diell sapo prej aty u largua kontigjenti i forcave ndërkombëtare. Ndërkohë edhe Afrika Veriore njohu përmbysje të ngjashme që nisën me termin tërheqës të “Pranverës arabe”, por përfunduan me kaos dhe kthim të forcave ekstremiste islamike në qeverisje. Egjipti, Libia dhe Siria janë sot vende tërësisht të destabilizuara , ku terrorizmi ka ngitur bazat e tij, prej nga sulmon pjesën tjetër të botës.
Iraku dhe Siria sotme, deri dje të qeverisura nga diktatorë brutalë, por që kishin mundësi të mbanin stabilitet të brendshëm dhe të siguronin kontroll mbi territorin e tyre, janë sot platforma e një të keqeje që po kërcënon gjithnjë e më hapur dhe rrezikshëm Perëndimin. Ato janë njëkohësisht rrëzimi i zhurmshëm i politikës së jashtme amerikane të 15 vjetëve të fundit, e cila synoi të eksportojë mekanikisht dhe me grykën e armëve, demokracinë e stilit perëndimor, në një mjedis krejtësisht specifik dhe të papërgatitur për këtë transformim. Politika qorre e administratës së Xhorxh Bushit, i cili në këtë fillim-fushate elektorale në SHBA po etiketohet nga të gjitha palët si një dështim spektakolar, ka lënë pas gërmadhën e një projekti që në vend të paqes, stabilitetit e proposperietit ekonomik, prodhoi urrejtje e ekstremizëm religjioz, shkatërrim ekonomik e konflikte të përgjakshme.
Tetëvjeçari i Barak Obamës, më konkretisht politika e tij ndaj Lindjes së Mesme dhe krizave të saj, është gjithashtu subjekt i një analize kritike në shumë vende perëndimore, pasi shihet si një rast i humbur, për të kontribuar për konsolidimin dhe stabilitetin e rajonit më të nxehtë strategjik të globit. Premtimet e pambajtura për mbylljen e bazës ushtarake të Guantanamos, gjallërimi i talebanëve në Afganistan, thellimi i kaosit me largimin e trupave pushtuese nga Iraku dhe degradimi i vendeve arabe pas Pranverës Arabe, shihen si pasoja të një politike të jashtme të dobët dhe hezituese nga presidenti Obama. Ky hezitim për të vepruar, kjo paqartësi lëvizjesh, duket se ka prodhuar si pasojë direkte, forcimin e ISIS dhe konsorciumeve të tjerë të terrorit që veprojnë në Lindjen e Mesme, Azi dhe Afrikë.
Një provë e fortë materiale e këtij hezitimi po jepet nga avancimi i dukshëm i Rusisë, jo vetëm në Ukrainë, në dyert e shtëpisë së saj, por edhe në Siri. Aty ku Putin po shfrytëzon vaakumin e lënë nga amerikanët e europianët, për të futur çizmen në një rajon strategjik që sot është vitrina botërore e luftës për të dominuar të keqen me emrin ISIS.
Në këto orë, kur presidenti francez Hollande bën thirrje të dëshpëruara për unitet dhe vendosmëri, ekspertët e politikës së jashtme në Europë dhe SHBA venë në dukje se bashkësia europiane e ka si zakonisht të vështirë të përgjigjet në rrethana të tilla, kurse Shtëpia e Bardhë nuk ka gjetur ende mënyrën sesi duhet të hyjë në krizën siriane. Sherri për të ardhmen politike të Sirisë dhe Bashar Al Asadit, duket se po bllokon në mënyrë absurde gjithçka. Ndërkohë që vargjet e mijëra refugjatëve të luftës vijiojnë të mbushin kufinjtë e jashtëm të Bashkimit Europian, kurse bombat e ISIS po godasin gjithnjë e më fort në zemër të Europës.
