Zyrtarë të inteligjencës në Evropë kanë ngritur shqetësimin se Rusia mund të tentojë të testojë NATO-n në muajt e ardhshëm, përmes provokimeve, sulmeve me dronë ose raketa dhe, në një skenar të mundshëm, edhe një inkursioni të kufizuar në territorin e aleancës.
Paralajmërimet vijnë pasi kryeministri i Polonisë, Donald Tusk, i tha parlamentit se vlerësimet e inteligjencës sugjeronin se Rusia mund të niste një sulm me dronë ose raketa në territorin e NATO-s në muajt e ardhshëm, si pjesë e përpjekjeve për të vërtetuar se “neni 5 është më shumë teorik sesa praktik”.
Presidenti francez, Emmanuel Macron, i quajti paralajmërimet e Tusk “të shëndosha dhe të dokumentuara mirë” dhe të premten thirri udhëheqësit e partive dhe kandidatët presidencialë të vitit 2027 në një takim urgjent në Paris, ku diskutuan – ndër tema të tjera – inteligjencën për një kërcënim në rritje nga Rusia .
Frika nga përshkallëzimi vjen ndërsa Asambleja e Përgjithshme e OKB-së mblidhet në Nju Jork më vonë këtë javë, dhe mes intensifikimit të sulmeve ajrore nga të dyja palët në luftën e Rusisë në Ukrainë. Kievi goditi Moskën dhe rajone të tjera ruse me qindra dronë dhe raketa në orët e para të së dielës, në një nga sulmet e tij më të mëdha ajrore të luftës.
Në intervista të ndara me Guardian gjatë javës së kaluar, në vende të ndryshme, tre udhëheqës të inteligjencës evropiane diskutuan pikëpamjet e tyre mbi kërcënimin e mundshëm nga Moska.
Michal Koudelka, kreu i shërbimit të sigurisë BIS të Republikës Çeke, tha se përveç rritjes së aktivitetit të dronëve, një pushtim në shkallë të vogël i territorit të NATO-s që kufizohet me Rusinë mund të jetë pjesë e planeve të Kremlinit. “Është e mundur. Mund të përfshijë një ndërhyrje të kufizuar, provokime me flamur të rremë, një fushatë masive ndikimi”, tha ai, në një intervistë të rrallë në selinë e agjencisë në Pragë. Ai tha se ky skenar mund të zhvillohet brenda “muajve, jo viteve”, por shtoi se “shumë njerëz po bëjnë gjithçka që munden për t’u siguruar që kjo të mos ndodhë”.
Zyrtarët në tre vendet baltike, të cilat kufizohen me territorin rus, kanë qenë më të kujdesshëm në lidhje me perspektivën e një pushtimi ose përshkallëzimi tjetër serioz, duke përmendur burimet e kufizuara të Moskës në Ukrainë dhe duke paralajmëruar se zmadhimi i perspektivës së një sulmi mund të jetë në favor të Kremlinit.
“Nuk shohim shenja për një sulm të afërt”, tha Normunds Mežviets, drejtori i përgjithshëm i VDD-së, shërbimit shtetëror të sigurisë së Letonisë, në një intervistë në selinë e agjencisë në Riga. Ai pranoi se kishte shenja se Moska po bënte përgatitje për veprime më vendimtare në Evropë, por tha se nuk ishte e qartë nëse planet ishin thjesht pjesë e një strategjie destabilizimi.
“Është ende një çështje e hapur nëse ata kanë plane të drejtpërdrejta dhe konkrete apo nëse kjo është vetëm brenda kontekstit të përpjekjeve të tyre të përgjithshme për të përhapur frikë dhe pasiguri në shoqërinë perëndimore”, tha ai.
Politikanët baltikë, të cilët për shumë vite e kritikuan Evropën Perëndimore për butësi ndaj Rusisë, tani e gjejnë veten në një pozicion të çuditshëm duke u thënë disa udhëheqësve perëndimorë të qetësohen në mesazhet e tyre publike, nga frika se diskutimet për një pushtim të afërt mund të jenë të dëmshme për shoqëritë dhe ekonomitë e tyre.
