Nga Ilva Tare
Brukseli nuk zhgënjeu as këtë vit në rrëmimin e fjalorit të anglishtes për fjalë të veçanta, gati të papërdorshme në gjuhën e përditshme, si një mënyrë e kujdesshme për të përshkruar progres raportin e Shqipërisë për vitin 2015. Përveç rekomandimit të munguar për hapjen e negociatave, në raportin prej 81 faqesh, bie në sy përdorimi i ndajfoljeve të çuditshme që shpjegojnë ecurinë e sektorëve kryesorë të vendit.
Një spërdredhje e tillë gjuhësore i ka ardhur në ndihmë burokratëve të Bashkimit Europian për të përcaktuar progresin në administratën publike, të cilën e konsiderojnë si të përgatitur në mënyrë të moderuar. Në kuptimin e shqipes e moderuar do të thotë një përparim i lehtë në rrugën e duhur, por është aq i lehtë sa as fjala përparim nuk është e mundur të përdoret.
Në çdo paragraf, pas fjalisë hyrëse ku nuk lexohet të ketë pasur shumë progres, janë mbi dy ose tri fjali rekomanduese që nisin me lidhësën megjithatë (however), që vetëm në përmbledhjen dyfaqëshe të raportit është përsëritur plot tetë herë. Lista e gjatë e “megjithatëve” ravijëzon edhe dështimet e sektorëve që merren në analizë si kritere për të çelur negociatat, që në raport jepen në formë rekomandimi se çfarë duhet të bëhet në muajt e ardhshëm.
Kriteri politik, që publiku e lidh në mënyrë të drejtpërdrejtë me kulturën e munguar të dialogut ndërpartiak në vend, përfshin një tjetër thirrje për shumicën dhe pakicën, për të ndërtuar një dialog konstruktiv. Pak a shumë Brukseli dhe vendet anëtare të BE kërkojnë që në vend të sharjeve respektive dhe akuzave boshe që nuk kalojnë nga zyra e prokurorisë, politikanët shqiptarë të bashkëpunojnë apo kritikojnë duke dhënë alternativa për vendimet që marrin në interes të qytetarëve.
Për luftën kundër korrupsionit në raport thuhet se ka pasur një falë niveli përgatitjeje. Megjithatë (however) korrupsioni mbetet i kudondodhur dhe duhen më shumë përjekje për të pasur rezultate konkrete të hetimeve, gjykimeve dhe dënimeve në të gjitha nivelet. Një farë niveli përgatitjeje shënohet edhe në luftën kundër krimit të organizuar. Megjithatë, numri i të dënuarve në radhët e krerëve të organizatave kriminale mbetet i ulët, krahasuar me vlerën e përllogaritur të tregut kriminal rajonal dhe lokal, thuhet në raport.
Megjithatë, kryeministri Rama pati aftësinë të fliste për më shumë se njëzet minuta për arritje dhe suksese në konferëncën e përbashkët për shtyp me ambasadoren Vlahutin, e cila u shfaq po aq e kujdesshme sa punëdhënësit e saj, për të qenë e ekuilibruar në renditjen e arritjeve dhe dështimeve.
Me fjalë të përgjithshme që duken elegante, por në thelb flasin për një vend-numëro të Shqipërisë, progres raporti i kërkon qeverisë shqiptare të reflektojë edhe për ikjet masive të shqiptarëve, sidomos në muajt e verës, që me sa duket nuk është vetëm një problem i Greqisë që po i le emirgantët e saj të shkojnë në Gjermani.
