Nga Ilva Tare
Të hënën në 14 Shtator fillon viti i ri shkollor. Si çdo vit, dita e parë do të shoqërohet me urime dhe premtime për më shumë cilësi dhe mbështetje institucionale. Do të flitet sërish për kushtet e shkollave, cilësinë e teksteve shkollore, nivelin e mësuesve, mënyrën e emërimit dhe shkarkimit të tyre. Do të flitet edhe për klasat e mbipopulluara, si dhe për lëvizje nepotike apo politike mësuesish, sikundër ka ndodhur vitet e mëparshme.
Por për një gjë ndoshta nuk do të flitet aq sa duhet dhe aq sa meriton të debatohet. Çfarë diplomash lëshohen? Çfarë nxënësish po dalin nga bankat e shkollave? Çfarë shqipe flasin ata? Çfarë edukate marrin? Si po përgatiten për të qenë e ardhmja e një vendi, ku sa më i pashkolluar të jesh, aq më shumë karrierë bën, të paktën sipas perceptimit të një pjese të shoqërisë.
Fakti që në Parlament hyjnë e dalin deputetë që nuk e hapin kurrë gojën as për të lexuar fjalimet që i shkruajnë dy deri në tri duar të njëjta ndër vite, është dekurajues për brezat e rinj. Pavarësisht modelit të gabuar që mund të kenë pasur deri më sot, ka ardhur koha që shkolla t’i kthehet funksionit jetik që ka për edukimin e brezave të rinj.
Ka ardhur koha që fëmijët në klasa dhe prindërit në shtëpi të frymëzohen nga individë që suksesin e masin me vitet e edukimit dhe përkushtimit për t’u realizuar në profesionet e tyre. Modelet me makina luksoze, celularë të tipit më të fundit, veshje firmato nga më të shtrenjtat, të mos jenë më model për një shoqëri që jeton në varfëri 20 orë të ditës dhe në luks imagjinar përgjatë 4 orëve xhiro te Blloku.
Nuk ka asgjë të keqe të kesh mundësi dhe të jetosh si i pasur, por rruga për të mbërritur tek milionat, duhet të kalojë nga ligjshmëria, kuponat tatimorë, siguracionet, orët e gjata e të lodhshme të studimit, përkushtimin pa orar të punës dhe përmirësimin në vazhdimësi të aftësive të një individi. Brezat e rinj duhet ta dinë që në bankat e fillores, se suksesi nuk dhurohet dhe as jepet pa sakrifica.
Ajo çfarë ka ndodhur në këto dy dekada me sistemin arsimor, është sa e pafalshme, aq edhe e shpjegueshme. Klasa politike me vetëdije ka shkatërruar duke mos u investuar në këtë sektor të rëndësisshëm, me qëllim që të mos formoheshin mendje kritike dhe të kultivuara për të qenë këmbëngulës në kërkesë llogarinë ndaj politikbërësve.
Sot, klientët që popullojnë kafenetë me orare pa doganë dhe jetën e natës, janë kryesisht të rinjtë. Po ata të rinj që nuk dinë të shkruajnë gjuhën shqipe, nuk njohin shenjat e pikësimit dhe që i kanë varur shpresat për t’u punësuar tek partia që militojnë, apo rryshfetin që mund të paguajnë prindërit. Prej muajsh po kërkoj të punësoj dikë që flet dhe shkruan mirë shqip, pa gabime, pa shtrembërime. Vijnë dhe ikin djem, vajza, gra dhe burra që nuk e mbajnë dot punën, vetëm sepse nuk dinë gjuhën shqipe. Shkurt, janë analfabetë, por jo funksionalë. Shkollat që do të hapen javën tjetër, të paktën të kujdesen t’u mësojnë shqip fëmijëve. Apo po kërkoj shumë?
