Huthët e Jemenit morën kontrollin e qytetit strategjik portual Mokha në Detin e Kuq të enjten dhe po përparonin drejt ngushticës Bab al-Mandeb, tha një burim ushtarak jemenas.
Dëshmitarët thanë se panë forcat Huthi duke hyrë në qytet ndërsa brohorisnin “vdekje Amerikës, vdekje Izraelit”, shkruan Euronews.
Qyteti, i cili mbahet nga qeveria e njohur ndërkombëtarisht e Jemenit, ka qenë nën sulme të vazhdueshme që nga fillimi i gushtit, kur më shumë se 25 raketa e goditën atë brenda pak ditësh dhe detyruan operacionet portuale të ndërpriteshin.
Qeveria jemenase ende nuk e ka konfirmuar publikisht rënien e Mokha-s.
I njëjti burim ushtarak tha se Huthitët pushtuan gjithashtu ishullin Zuqar në Detin e Kuq jugor “pas sulmeve me raketa dhe një sulmi tokësor të kryer duke përdorur anije që transportonin luftëtarë”.
Planifikon një tjetër Hormuz
Huthitët, të cilët kontrollojnë rreth një të tretën e territorit të Jemenit – megjithëse pjesët më të dendura të populluara – po luftojnë për të pushtuar dhe potencialisht për të prishur rrugën e ngushtë ujore që lidh Azinë me Evropën nëpërmjet Detit të Kuq dhe Kanalit të Suezit.
Së bashku me Hormuzin, trafiku i mallrave përmes Bab el-Mandeb përbën një të katërtën e dërgesave ditore të naftës dhe naftës bruto, dhe gati një të tretën e tregtisë detare botërore.
Huthitët thuhet gjithashtu se janë konsultuar me Teheranin për vendosjen e një tarife të sigurt kalimi përmes ngushticës gjatë verës, në një komplot të dukshëm për të tendosur më tej ekonomitë globale.
Qeveria e Jemenit ka paralajmëruar vazhdimisht për planet e rebelëve Huthi për të marrë kontrollin e rrugës ujore, emri i së cilës në arabisht do të thotë “Porta e Lotëve”.
Gjeneralmajor Sadeq Duwaid, zëdhënës i Forcave Kombëtare të Rezistencës, të lidhura me qeverinë jemenase, që kontrollojnë zonat ngjitur me ngushticën, paralajmëroi më parë se rrethimi i Mokhas nga Huthitë ishte një manovër kyçe për të ndërtuar një bazë operacionale përgjatë bregdetit të Detit të Kuq.
“Përmes sulmeve të tyre të vazhdueshme ndaj Mokha-s dhe portit të saj, milicia Houthi kërkon të krijojë një prani përgjatë brigjeve të Ngushticës Bab al-Mandeb dhe ta transformojë zonën në një situatë të ngjashme me atë të Ngushticës së Hormuzit”, tha gjeneralmajor Duwaid në mesin e gushtit.
Qyteti bregdetar i Dhubab dhe ishulli Perim — një ishull vullkanik shkëmbor që ndodhet në mes të ngushticës dhe e ndan atë në dy kanale transporti detar — tani konsiderohen si objektivi qendror ushtarak i Houthëve.
Luftimet vazhdojnë të përshkallëzohen
Të njohur zyrtarisht si Ansar Allah, Huthitët nisën një ofensivë në shkallë të gjerë javën e kaluar kundër forcave qeveritare të mbështetura nga Arabia Saudite.
Ata gjithashtu nisën sulme në territorin saudit që lanë dhjetëra të plagosur, duke bërë që Riadi të kundërpërgjigjej me sulme të përditshme në territorin e mbajtur nga Huthitë.
Huthët raportuan të enjten se rreth 40 sulme ajrore u nisën nga forcat saudite në një breshëri të re.
“Forcat ajrore të armikut saudit kryen rreth 40 sulme ajrore në orët e fundit në provincat e Taizit, Hodeidës, Al-Jawfit dhe Maribit”, tha agjencia e lajmeve Huthi Saba.
Mbrojtja civile saudite lëshoi alarme duke paralajmëruar për “rrezik potencial” në dy zona, Khamis Mushait dhe Abha.
Duke u nisur ngadalë drejt Bab el-Mandeb
Huthët erdhën në pushtet në fund të vitit 2014, pasi sulmuan Sana’a-n dhe pushtuan pallatin presidencial dhe bazat kryesore ushtarake, duke e detyruar qeverinë e Jemenit të largohet nga vendi.
Një armëpushim i ndërmjetësuar nga OKB-ja në prill të vitit 2022 kishte ndaluar kryesisht vite të tëra lufte aktive, megjithatë nuk rezultoi kurrë në një zgjidhje të qëndrueshme politike.
Grupi është pjesë e të ashtuquajturit Boshti i Rezistencës së Teheranit — një rrjet i lirshëm grupesh militante në disa vende të rajonit, përfshirë Hezbollahun në Liban, Hamasin në Gaza dhe milicitë në Irak, të gjitha të mbështetura, të trajnuara dhe të pajisura nga IRGC në shkallë të ndryshme.
Ndërsa Huthitët nuk e kontrollojnë pjesën e vijës bregdetare të Jemenit përgjatë Bab el-Mandeb, ata mbanin territor më pak se 100 kilometra larg.
Grupi shkaktoi një rikthim të armiqësive në luftën civile të Jemenit në korrik, kur lejuan një aeroplan iranian të ulej në kundërshtim me kontrollin saudit të hapësirës ajrore të Jemenit. Riadi u hakmor duke goditur aeroportin.
Koalicioni i udhëhequr nga Arabia Saudite, i cili ka luftuar kundër Huthëve në emër të qeverisë së njohur ndërkombëtarisht që nga viti 2015, tha se do të “ndërmerrte të gjitha masat dhe veprimet e nevojshme për t’iu përgjigjur burimeve të kërcënimit dhe për të neutralizuar rrezikun e tij”.
Që nga java e kaluar, luftimet në Jemen kanë lënë më shumë se 500 të vdekur, kryesisht luftëtarë, sipas një numri të përpiluar nga AFP nga disa burime.
Sulmet e rebelëve Huthi ndaj infrastrukturës së naftës dhe tankerëve sauditë kanë kontribuar më tej në një rritje të çmimeve të naftës, të cilat tejkaluan 100 dollarë për fuçi të enjten.
Grupi më parë kishte ndërprerë rëndë trafikun e mallrave përmes Bab el-Mandeb me fushatën e tyre kundër asaj që ata e quanin anije të lidhura me Izraelin gjatë luftës Izrael-Hamas në Gaza, duke pretenduar se kjo ishte një shfaqje mbështetjeje për palestinezët.
