Nga Spartak Ngjela
Vjen një moment kur politika ka një rregull strikt: ti duhet te zgjedhësh midis shkatërrimit dhe të pakëndshmes.
Korrupsioni shqiptar politik, në luftën disa mujore politike me Amerikën, i shkoi deri në fund rrugës së vetëshkatërrimit të tij.
l
Është dhjetëditëshi i fundit i muajit gusht. Politika amerikane po hesht, sepse e ka mundur korrupsionin politik shqiptar që në muajin korrik. Në fakt ai vetë dhe me mendjelehtësi zgjodhi rrugën e shkatërrimit të vet. Sigurisht që kjo është, pa dyshim, një fitore e madhe e shqiptarëve.
Po të humburit e medhenj: Berisha dhe Meta , a i kanë dorëzuar armët?
Në fakt këta po e vijojnë luftën kundër Reformës fshehtas, sepse duke bërë sikur u gëzuan me Reformën kushtetuese të miratuar në Parlament në 21 korrik, e ndiejnë tani se do të tallen nga amerikanet nëse dalin hapur kundër paketës ligjore, e cila domosdoshmerisht duhet të jetë refleks i kushtetutës.
Kërkuan të merrnin forcë me propozimin e disa ndryshimeve, por harruan se ndërkohë ishin thyer plotësisht. I thyeri në një luftë nuk ka më armë dhe ushtarë, kurse në një lufte politike, ai nuk ka më forcë fjale, sepse nuk e besojnë më mbështetësit.
Por, sipas kësaj; çfarë do të bëjnë këta në këto ditë që vijnë?
Asgjë.
Tentuan semos prishnin qeverinë, por dështuan. Thërritën ish presidentin Mejdani me propozimin për të qenë kryeminister i një qeverie teknike; dhe gjatë kohës që ky ishte rrugës për të ardhur në takim nga Pogradeci në Tiranë, iu doli se nuk i kishin 71 deputetë , sepse, si të thyer që ishin, nuk iu dhanë mbështetje deputetët e tyre. “Rri në lidhje dhe në pritje!” i kishin thanë të thirrurit kryeminister, se nuk kishin çfarë t’i thoshin; dhe ai tani po vërtitet nëpër Tiranë me një pritje irituese për të.
Në fakt ky ishte thjesht një akt dëshpërues, që po i bën ndërkohë edhe më qesharakë në sy të amerikanëve dhe europiano-perëndimorëve. Në thelb, kjo ishte një orvatje e kotë, sepse amerikanët do ta quanin menjëherë këtë qeveri “non grata” për Amerikën.
Dhe këtu, sigurisht që do të merrte fund gjithçka. Vae victis! – mjere të mundurit! – kanë the latinët. Por, edhe më fëmijë dhe pa fare arsye, është ai që, në një luftë politike, nuk di të kapitullojë me politikë.
Il
Si ka mundësi të jenë kaq mendjehehtë të korruptuarit e Shqipërisë? Ku do të mund të gjejë para një qeveri tjetër shqiptare në këtë embargo, dhe që ndërkohë është edhe e papranueshme nga Amerika? Ne Moskë? Fakti që kanë orekse të tilla, kuptohet se janë fëminorë.
E dini se cilët fëmijë janë më fatkëqinjtë e racës njerëzore? Ata, të cilëve iu vjen oreksi para sesa t’u dalin dhembet; dhe ata të tjerët që mendojnë se mund ta pushtojnë të gjithë qytetin me armët e tyre që janë imitacion armësh prej lodre, dhe jo armë reale.
Por neve, që 2300 vjet më parë, Euripidi na ka thënë se “një fillim i keq, sjell gjithmonë një fund të keq”. Ishte fillim i keq që në hapat e para kundër Reformës ky i Saliut dhe Metës, dhe tani ata nuk mund të kenë pritje tjetër veç një fundi të keq.
Nuk e kuptuan dot kohën që po vinte, dhe, nuk e menduan dot Shqipërinë dhe shqiptarët, si të preferuarit primarë në aleancat ballkanike të politikës amerikane. E menduan politikën amerikane si teatër, në një kohë që në këtë rast ajo ishte një dramë me perfeksionin logjik, dhe artistik.
Teatër kanë pasur edhe popujt primitivë; por drama mund të zhvillohet dhe konceptohet vetëm në qytetërim.
Po kështu, pushtet shtetëror kanë edhe popujt primitive, por demokraci, liri të individit dhe drejtësi ligjore mund të konceptojnë vetëm popujt e qytetëruar.
Ne shqiptarët shpesh i ngatërrojmë këta koncepte: çdo teatër e quajmë dramë, dhe çdo pushtet e quajmë demokratik. Kjo në fakt i ndodhi edhe Saliut; ai ngatërroi teatrin me dramën: ishte në dramë dhe mendoi se ishte thjeshtë në një teatër. Por drama ka disipline: një fjalë gabim të nxjerr menjëherë prej saj.
Shoqëritë primitive nuk e bëjnë dot dallimin midis dramës dhe teatrit; por ato as nuk mund ta mendojnë që pushteti i tyre absolut mund të kontrollohet nga populli. Kurse “primitivët modernë” nuk janë aq kokëtrashë sa të mos e dinë që institucionet e pavarura jetojnë vetëm mes demokracisë; dhe e dinë gjithashtu që, rruga më efikase e sundimit të tyre është që të krijojnë “institucione të pavarura” fiktive, te cilat, që të gjitha do të drejtohen nga sunduesi.
Kjo në fakt është vetë loja e të ashtuquajturës demokraci
fiktive, sipas modelit stalinian: të jenë të gjitha institucionet, por ato do t’i drejtoj unë me diktatin tim.
Pikërisht këtë kërkoi të merrte nga amerikanët dhe gjermanët Saliu në betejën e tij. Domethënë që Shqipëria duhej të hynte në Bashkimin Europian me gjyqtarët, prokurorët dhe hetuesit që do të emëroheshin nga Sali Berisha dhe nga Ilir Meta, dhe, jo me institucione të pavarura, por me institucione fiktivë. Ndryshe, sipas tyre, Shqipëria do të humbiste sovranitetin. Domethënë sovraniteti i Shqipërisë ishte “grushti i Saliut”. E kuptoni se çfarë mendje ka korrupsioni shqiptar?
Ja këta jane individët që, pas diktaturës, shkatërruan shpresën shqiptare, dhe mbajtën me dhunë varfërinë në Shqipëri, vetem me një arsye: te vetëpasuroheshin. E bënë nga injoranca e tyre, apo nga ligësia e tyre, kjo pak rëndësi ka për historinë. E rëndësishme ështe të dihet se këta që do të fillojnë në vjeshtë të procedohen dhe të ndëshkohen nga institucionet juridike të pavarura shqiptare, do të hyjnë në histori si keqbërës të mëdhenj të popullit të tyre. Dhe mos mendoni se janë dy apo tre individe: janë shumë. Do t’i dëgjoni vetë bëmat e tyre.
