Një kapitull i munguar i Biblës është gjetur më në fund pas 1500 vjetësh.
Vargjet sekrete, të cilat me sa duket ishin fshirë nga një skrib kur po shkruheshin, tani janë gjetur nga dorëshkrimi i shekullit të 3-të që mbahej në Bibliotekën e Vatikanit.
Kapitujt 11 deri në 12 të Mateut është një nga përkthimet më të hershme të Ungjijve.
Vargjet e maskuara u gjetën me ndihmën e fotografisë ultravjollcë, e cila tregoi se teksti ishte fshirë – një praktikë e zakonshme për shkak të mungesës së letrës dorëshkrim në atë kohë.
Në përkthimin origjinal në greqisht të kapitullit 12 të Mateut, vargu 1, dishepulli i Jezusit që mblidhte taksat shkroi: “Në atë kohë Jezusi kaloi nëpër arat e grurit të shtunën dhe dishepujt e tij patën uri dhe filluan të mbledhin kallinjtë e grurit dhe të hanin. “
Mirëpo, përkthimi në gjuhën siriane është i ndryshëm, duke thënë: “[…] filluan të mbledhin kokrrat e drithit, t’i fërkojnë në duar dhe t’i hanë”.
Aktualisht, ky është i vetmi segment i tekstit të rikuperuar të lëshuar për publikun, gjë që sugjeron se Vatikani mund të zgjedhë të publikojë më shumë në një datë të mëvonshme.
Grigory Kessel, një historian mesjetar në Akademinë Austriake të Shkencave (OeAW), zbuloi fjalët e humbura në revistën New Testament Studies.Në një deklaratë, ai shkroi: “Tradita e krishterimit sirian njeh disa përkthime të Dhiatës së Vjetër dhe të Re.
“Deri kohët e fundit, vetëm dy dorëshkrime dihej që përmbanin përkthimin e ungjijve në gjuhën siriane të vjetër.
Drejtoresha e Fakultetit të Kërkimeve Mesjetare në akademinë Claudia Rapp tha: “Grigory Kessel ka bërë një zbulim të madh falë njohurive të tij të thella të teksteve të vjetra siriane dhe karakteristikave të shkrimit.
“Ky zbulim dëshmon se sa produktiv dhe i rëndësishëm mund të jetë ndërveprimi midis teknologjive moderne dixhitale dhe kërkimit bazë kur kemi të bëjmë me dorëshkrime mesjetare.”
Ungjijtë e Mateut, Markut, Lukës dhe Gjonit detajojnë historinë e jetës së Jezusit.
Ato përbëjnë thelbin e 27 librave të Dhiatës së Re. – të cilat janë shkruar në vitet pas kryqëzimit të Jezu Krishtit.
Seksioni i Mateut fillon duke përshkruar lindjen e Krishtit dhe përfshin gjithashtu korrespondencën e hershme midis udhëheqësve të Kishës dhe të krishterëve.
Të Premten e Mirë të javës së kaluar, tetë persona u gozhduan në kryqe në Filipine si pjesë e një rishfaqjeje të tmerrshme të vdekjes së Krishtit.
Kryqëzimet në jetën reale në fshatin bujqësor San Pedro Cutud në provincën Pampanga në veri të Manilës rifilluan pas një pauze trevjeçare për shkak të pandemisë së koronavirusit.
Rreth një duzinë fshatarë u regjistruan, por vetëm tetë burra morën pjesë, duke përfshirë piktorin 62-vjeçar të shenjave Ruben Enaje, i cili u gozhdua në një kryq druri për herë të 34-të në San Pedro Cutud.
Në një konferencë shtypi menjëherë pas kryqëzimit të tij të shkurtër, Enaje tha se u lut për çrrënjosjen e virusit Covid-19 dhe fundin e pushtimit rus të Ukrainës, i cili ka kontribuar në rritjen e çmimeve të gazit dhe ushqimeve në mbarë botën./m.j
