Ilia Traber, 75 vjeç, i njohur me nofkën “Antikuari”, konsiderohej për vite me radhë si një nga njerëzit më të paprekshëm në Shën Petersburg. Ai ishte një figurë e rëndësishme e mafias ruse, i lidhur me grupin kriminal Tambovskaya-Malyshevskaya, ndërsa miqësia e tij e vjetër me Vladimir Putinin e kishte mbrojtur për dekada nga hetimet dhe akuzat penale.
Por kjo situatë ndryshoi papritur.
Sipas hetimeve, Traber dyshohet se në vitin 2020 urdhëroi vrasjen e biznesmenit dhe politikanit Alexander Petrov, i cili ishte edhe partneri i tij në biznes. Petrov u vra nga një snajper teksa dilte nga sauna e vilës së tij pranë kufirit me Finlandën.
Hetimi kishte mbetur pa rezultat për pesë vjet, por arrestimi i papritur ka ngritur dyshime se brenda elitës ruse po zhvillohet një luftë për kontrollin e pasurive dhe biznesit.
Arrestimi nuk mund të ndodhte pa miratimin e Putinit
Ekspertja ruse Olga Romanova, e cila jeton në mërgim, thotë se një arrestim i tillë nuk mund të kryhej pa miratimin personal të Vladimir Putinit.
Sipas saj, ky është një mesazh i qartë për elitat ruse se askush nuk është i paprekshëm dhe se miqësia me Putinin nuk garanton mbrojtje të përhershme.
Megjithatë, deri pak vite më parë Traber vazhdonte të kishte marrëdhënie të mira me Kremlinin. Në vitin 2016 ai ishte i ftuar në ditëlindjen e Putinit, ndërsa në vitin 2021 një nga kompanitë e tij përfitoi financime shtetërore.
Si u bë një nga njerëzit më të fuqishëm të Rusisë
Në vitet ’90, pas shpërbërjes së Bashkimit Sovjetik, Traber nisi të tregtonte objekte antike të periudhës cariste, prej nga mori edhe nofkën “Antikuari”. Lidhjet me familjen e ish-kryebashkiakut të Shën Petersburgut, Anatoly Sobchak, i siguruan monopolin e tregtisë së antikiteteve në qytet.
Më pas ai u lidh me mafian Tambovskaya dhe hyri në luftën për kontrollin e portit të Shën Petersburgut dhe terminaleve të naftës. Konflikti u shoqërua me atentate dhe vrasje të zyrtarëve të rëndësishëm.
Në vitin 1997, përmes një kompanie të regjistruar në Lihtenshtajn, Traber mori kontrollin e aktiviteteve portuale së bashku me Alexey Miller, sot drejtues i Gazprom, dhe Vladimir Yakunin, një aleat i afërt i Putinit.
Në atë kohë, njeriu që drejtonte procesin e privatizimeve në qytet ishte zëvendëskryebashkiaku Vladimir Putin, i cili krijoi marrëdhënie të ngushta me Traberin.
Konflikti me njerëz edhe më të fuqishëm
Gjatë viteve, Traber ndërtoi një perandori biznesi që përfshinte terminale nafte, kantierë detarë, kompani energjetike dhe firma të regjistruara në parajsa fiskale.
Sipas gazetarit investigativ Roman Badanin, rënia e tij lidhet me konfliktin me figura edhe më të fuqishme brenda sistemit rus. Mes tyre përmenden Sergei Vasiliev, bashkëpronar i terminalit të naftës në Shën Petersburg, dhe Igor Sechin, drejtori i Rosneft dhe një nga bashkëpunëtorët më të afërt të Putinit.
Qeveria ruse synon të rimarrë kontrollin e plotë mbi portet dhe terminalet e naftës në veriperëndim të vendit, të cilat janë bërë jetike për eksportet e naftës ruse përmes të ashtuquajturës “flotë fantazmë”.
Sipas analistëve, arrestimi i Traberit mund të jetë pjesë e kësaj lufte të brendshme për pushtet dhe kontroll ekonomik, duke treguar se edhe aleatët e vjetër të Putinit mund të humbasin mbrojtjen kur interesat e Kremlinit ndryshojnë.
