Gjashtë vende të Bashkimit Evropian po shtojnë presionin për vendosjen e një takse të përbashkët ndaj fitimeve të kompanive të naftës, të cilat janë rritur ndjeshëm gjatë luftës në Lindjen e Mesme.
Ministrat e Financave të Gjermanisë, Italisë, Austrisë, Polonisë dhe Portugalisë, së bashku me ministrin e Ekonomisë së Spanjës, i kanë dërguar një letër ministrit irlandez të Financave, pasi Irlanda mban aktualisht presidencën e radhës të BE-së.
Në letër kërkohet që çështja e taksës së jashtëzakonshme mbi fitimet e kompanive të naftës të përfshihet në axhendën e takimit të ardhshëm të ministrave të Financave të BE-së, që do të zhvillohet muajin e ardhshëm në Dublin.
Sipas ministrave, kompanitë e naftës po përfitojnë nga rritja e çmimeve dhe nga fitimet e larta në përpunimin e produkteve të naftës, ndërsa konsumatorët po përballen me rritje të kostos së jetesës.
“Kompanitë e naftës po shënojnë fitime dhe marzhe të larta në produktet e rafinuara, që tejkalojnë rritjen e çmimit të naftës bruto”, thuhet në letrën e përbashkët.
Ministrat argumentojnë se bota po përballet me një nga goditjet më të mëdha të furnizimit me energji në dekadat e fundit dhe se rritja e kostove po shkakton pakënaqësi në shumë vende. Gjashtë vendet kërkojnë që BE-ja të diskutojë një kuadër të përbashkët për taksimin e fitimeve të jashtëzakonshme, duke u bazuar edhe në përvojën e taksës së përkohshme të vendosur në vitin 2022, pas pushtimit rus të Ukrainës.
Ministri gjerman i Financave, Lars Klingbeil, ka argumentuar vazhdimisht se kompanitë e energjisë nuk duhet të përfitojnë në mënyrë të tepruar nga kriza. Sipas një burimi nga ministria, fitimet e jashtëzakonshme të krijuara gjatë krizës duhet t’u rikthehen konsumatorëve. Disa prej vendeve që kanë firmosur letrën e kanë mbështetur edhe më herët idenë e një takse mbi fitimet e kompanive të naftës.
Kompanitë e mëdha të energjisë kanë raportuar fitime të konsiderueshme që nga nisja e operacioneve ushtarake nga SHBA-ja dhe Izraeli kundër Iranit në shkurt, të cilat kanë shkaktuar probleme të mëdha në transportin detar përmes ngushticës së Hormuzit, një nga rrugët më të rëndësishme të transportit të naftës në botë.
Megjithatë, BE-ja ende nuk ka njoftuar zyrtarisht ndonjë plan për vendosjen e një takse të re ndaj kompanive të naftës. Burime për Euronews kanë bërë të ditur se letra nuk është përfunduar ende dhe se ajo që është raportuar në media është vetëm një draft paraprak.
Edhe brenda vendeve anëtare ka ndarje politike. Në Gjermani, Partia Socialdemokrate (SPD) e mbështet taksën mbi fitimet e jashtëzakonshme, ndërsa Unioni Kristian-Demokrat (CDU) i kancelarit Friedrich Merz është kundër saj.
