Nga Ervis Iljazaj
Një nga propozimet e rëndësishme të Partisë Demokratike, por edhe i kryetarit të saj, Sali Berisha, është ai i minumimit jetik për çdo shqiptar. Është një çështje që zoti Berisha e përmend shpesh, dhe padyshim që duhet marrë në konsideratë. Shumë vende europiane e kanë një minimum jetik për qytetarët e tyre. Ka diskutime të mëdha nëse është një masë e duhur apo jo, por ka ardhur koha që edhe në Shqipëri kjo të behet realitet. Disa mendojnë që është i panevojshëm, kryesisht partitë e djathta që besojnë më shumë te liria e tregut, disa të tjerë, të majtët, mendojnë që është një masë që duhet patjetër.
Gjithsesi, minimum jetik, pavarësisht bindjeve ideologjike dhe vizionit që ka gjithsecili, është një standard që ka të bëjë me dinjitetin e njeriut dhe një standard qytetarie që shoqëritë e zhvilluara gjithmonë më shumë po e realizojnë. Kjo është bërë e mundur, pra, garantimi i një dinjiteti njerëzor, falë zhvillimit ekonomik dhe kapitalizmit, i cili në dekadat e fundit ka realizur një rritje ekonomike të paparë ndonjëherë në historinë e njerëzimit.
Të gjitha parametrat socio-ekonomiko në dekadat e fundit tregojnë një përmirësim të dukshëm falë modelit ekonomik të bazuar te liria e tregut. Duke filluar që nga rritja e prodhimit të brendshëm, të zhvillimi teknologjik, jetëgjatësia, dhe shumë parametra të tjerë që kanë të bëjnë me nivelin e jetësës, nxjerrjen nga varfëria të një numri të madh njerëzish tregojnë qartë se dekadat e fundit janë periudha më e mirë që ka patur ndonjëherë njërëzimi. Dhe pikërisht për këtë arsye, shumë shtete kanë arritur që të vendosin minimumin jetik për qytetarët e tyre. Edhe për faktin se zhvillimi ekonomik i dekadave të fundit ka patur dhe një lloj pabarazie në shpërndarjen që ka sjell kapitalizmi.
Të kuptohemi, kapitalizmi mund të sjellë pabarazi, por jo varfëri. Janë dy gjëra komplet të ndryshme.
Të njëjtat fenomene kanë ndodhur edhe në Shqipëri. Pavarësisht kritikave që kemi patur për politikën shqiptare, pavarësisht ankesave apo dyshimeve ndaj kapitalizmit shqiptar, i cili padyshim mund të jetë plot defekte, por ka arritur disa përmirësime të dukshme. Vetëm 34 vite pas ndryshimit të regjimeve, Shqipëria ka sot një prodhim të brendshëm bruto rreth 20 herë më shumë se vitet ‘90.
Sot Shqipëria ka një buxhet rreth 8 miliard euro, si asnjëherë më parë, apo dhe indikatorë të tjerë që tregojnë një rritje të qartë, edhe pse ekonomia dhe politika shqiptare meriton gjithmonë kritika sepse gjërat mund të shkonin edhe më mirë në këto dekada. Megjithatë, duke parë të gjithë këta indikatorë, ka ardhur koha që edhe Shqipëria të garantojë një minimum jetik për të gjithë. Se sa mund të jetë ky minimum jetik është një çështje që mund të diskutohet dhe kjo është puna e ekspertëve të fushës, por rëndësi ka që të futet si standard dinjiteti për secilin qytetar të Shqipërisë.
Edhe për faktin se nuk është ndonjë kosto e madhe për buxhetin e Shqipërisë. Por edhe nëse është, minimumi jetik është një kosto që kthehet e gjitha mbrapsht për ekonominë, pasi do të shkojë me siguri i gjithi për konsum. Kështu që minimumi jetik që propozon Partia Demokratike është një propozim që qeveria do të duhet ta marrë seriozisht. Sot janë të gjitha kushtet që ai të realizohet edhe në Shqipëri, si në shumë vende të Europës.
