Një fenomen i pazakontë gjeopolitik dhe social po zë vend në Tiranë, teksa mijëra mbështetës të Lëvizjes Vetëvendosje nga Kosova janë shfaqur rregullisht në mbështetje të protestave kundër qeverisë shqiptare. Në një analizë të ftohtë e të bazuar në realitetin e marrëdhënieve rajonale në emisionin Shqip nga Dritan Hila në DritareTV, historiani Marenglen Kasmi zbuloi se si kjo pjesëmarrje masive ndahet midis emocionit patriotik dhe një strategjie të pastër të politikës së jashtme nga kryeministri Albin Kurti. Nga ana emocionale, pamja e shqiptarëve nga të gjitha trojet të mbledhur bashkë është gjithnjë pozitive për identitetin kombëtar, por kur flitet për logjikën e thatë të shtetndërtimit dhe institucioneve demokratike, lëvizjet e tilla konsiderohen një hap tejet i dëmshëm.
Sipas historianit Kasmi, prania thelbësore e deputetëve dhe shtabit politik të Albin Kurtit në Tiranë është pjesë e një agjende që shtrihet shumë përtej thjesht mbështetjes qytetare. Duke kujtuar historikun e Lëvizjes Vetëvendosje në hapësirat e tjera shqipfolëse, Kasmi argumenton se kjo parti politike zakonisht lë pas struktura të përçara dhe një faturë negative për faktorin shqiptar. Në Maqedoninë e Veriut, inkursionet politike thelluan përçarjen, duke çuar në një defaktorizim masiv të përfaqësimit politik shqiptar, i cili tashmë duket pothuajse inekzistent përballë hegjemonisë së aktorëve sllavo-maqedonas. Po ashtu, Luginës së Preshevës i janë lënë premtimet boshe të përfaqësimit, shpeshherë duke zëvendësuar bashkëpunimin ndër-institucional me kapriçot elektorale të qeverisë së Kurtit.
Cili është problemi kryesor i kësaj mbështetjeje në Tiranë? Sipas Kasmit, shqiptarët e Kosovës dhe të Shqipërisë, sado të bashkuar emocionalisht, operojnë në dy shtete juridikisht dhe politikisht sovrane. Problemet politike dhe qeverisëse në Shqipëri, thotë Kasmi, duhet t’i zgjidhin votuesit e Republikës së Shqipërisë. Të tentosh të ushtrosh presion me turma mitingashësh që vijnë nga jashtë kufirit tregon për një krizë të thellë të mosbashkëpunimit mes dy kabineteve qeveritare, fajin për të cilin Kasmi ia atribuon më së shumti Albin Kurtit. Kurti mban përgjegjësi për instalimin e një fryme radikale mosbashkëpunimi, e cila ka bllokuar nisma thelbësore kulturore dhe shkencore, përfshirë refuzimin për të punuar së bashku për një Enciklopedi të unifikuar shqiptare.
Historiani evidenton gjithashtu një rrezik të madh: tentativën për të delegjitimuar paraprakisht proceset zgjedhore në Shqipëri. Nëse mijëra qytetarë nga Kosova i bashkohen sheshit të Tiranës, krijohet një iluzion optik masiviteti që u jep armë protestuesve të thonë nesër se zgjedhjet në Shqipëri u vodhën bazuar në numrin e të pranishmëve në shesh, pavarësisht se një pjesë e madhe e tyre nuk gëzon të drejtën e votës në këtë shtet. Ndërhyrja në zgjedhjet e Shqipërisë që nga viti 2021, pjesëmarrja me kandidatë të pavarur të strukturuar në mënyrë thellësisht partizane, dhe akti personal i Kurtit për të votuar në Shqipëri konsiderohen nga Kasmi si sjellje që cënojnë pjekurinë e kërkuar shtetërore në këto momente delikate.
Kjo zhurmë artificiale, argumenton më tej historiani, nuk prodhon asnjë program qeverisës për qytetarët e Tiranës apo të rretheve të Shqipërisë. Ajo çfarë bën realisht është dëmtimi i boshtit të stabilitetit Tiranë-Prishtinë, një element kyç për proceset integruese europiane të dyja shteteve. Prandaj, koordinimi i qëndrimeve politike mes Tiranës dhe Prishtinës duhet të zëvendësojë lojën populiste në bulevarde, për të evituar një shkatërrim zinxhir të interesave mbarëkombëtare./dritare.net
