Gjermania ka hyrë në një fazë të re dhe të pazakontë për historinë e saj pas Luftës së Dytë Botërore, duke nisur një proces të gjerë riarmatimi që synon transformimin e Bundeswehr-it në një forcë të gatshme për luftë dhe me rol udhëheqës në Evropë.
Në një intervistë për “The Economist”, shefi i Forcave të Armatosura gjermane, gjenerali Carsten Breuer, ka deklaruar se objektivi është që Ushtria gjermane të bëhet “e gatshme për luftë” deri në vitin 2039, në kuadër të një strategjie të re ushtarake që për herë të parë në historinë e Republikës Federale përcakton në mënyrë të plotë drejtimin e zhvillimit të mbrojtjes.
Sipas Breuer, transformimi nuk është vetëm teknik apo buxhetor, por edhe kulturor dhe shoqëror. Ai thekson se Ushtria gjermane po fiton një nivel të ri vëmendjeje dhe respekti në publik, duke treguar një ndryshim të perceptimit të shoqërisë ndaj rolit të saj. Kjo, sipas tij, është e domosdoshme në një kohë kur Evropa përballet me rreziqe të reja sigurie dhe me një realitet të ndryshuar gjeopolitik pas luftës në Ukrainë.
Strategjia e re e mbrojtjes, pjesë e së cilës mbeten shumë elementë të klasifikuar, përshkruan karakteristikat e luftës moderne: fushëbeteja gjithnjë e më transparente përmes teknologjisë dhe të dhënave, përdorimi masiv i sistemeve pa pilot me kosto të ulët, si dhe sulme hibride që zhvillohen nën pragun e luftës së hapur. Në këtë kuadër, Gjermania synon të arrijë “superioritet teknologjik” deri në vitin 2039, përfshirë aftësi të avancuara për goditje precize në distancë të madhe.
Ky transformim shoqërohet me rritje të konsiderueshme të shpenzimeve ushtarake. Berlini ka vendosur objektivin që deri në vitin 2029 të arrijë shpenzime mbrojtjeje në nivelin 3.5% të PBB-së, duke e çuar buxhetin ushtarak në mbi 160 miliardë euro. Nëse realizohet, Gjermania do të kalonte në një nivel të krahasueshëm me fuqitë kryesore ushtarake globale dhe do të linte pas vende si Britania dhe Franca në aspektin e financimit të mbrojtjes.
Breuer e paraqet këtë zhvillim jo vetëm si një nevojë kombëtare, por edhe si një përgjegjësi evropiane. Sipas tij, Gjermania nuk po armatoset vetëm për veten, por për të forcuar sigurinë e kontinentit në tërësi. Megjithatë, ky ndryshim nuk shihet njësoj nga të gjitha vendet aleate. Në veçanti, Franca ka shprehur shqetësime për rritjen e rolit ushtarak të Gjermanisë, duke pasur parasysh historinë e saj dhe ende mungesën e një tradite të konsoliduar strategjike ushtarake.
Një nga sfidat kryesore të këtij procesi mbetet modernizimi i sistemit të prokurimeve ushtarake, i cili historikisht ka qenë i ngadalshëm dhe burokratik. Sipas Breuer, në të kaluarën Ushtria gjermane kishte struktura të dizajnuara “për të mos blerë pothuajse asgjë”, ndërsa tani po synohet një sistem më i shpejtë dhe më fleksibël, i aftë të përgjigjet ndaj nevojave të luftës moderne dhe inovacionit teknologjik.
Një tjetër problem madhor është mungesa e personelit. Gjermania synon të rrisë numrin e ushtarëve aktivë në rreth 260 mijë deri në vitin 2035, nga rreth 185 mijë që ka aktualisht, si dhe të krijojë një rezervë prej 200 mijë personash.
Për këtë qëllim është futur një sistem i ri që kërkon nga të rinjtë 18-vjeçarë të plotësojnë një formular vlerësimi për gatishmërinë ushtarake, ndërsa në debat publik po rikthehet edhe ideja e rikthimit të shërbimit të detyrueshëm ushtarak, i pezulluar në vitin 2011.
Në sfondin e këtyre zhvillimeve qëndron edhe shqetësimi për Rusinë. Strategjia e re e mbrojtjes paralajmëron se Moska po krijon kushtet për një konflikt të mundshëm me NATO-n. Ndërkohë, në dokument nuk përmendet Kina, duke reflektuar një fokus të drejtpërdrejtë në kërcënimet evropiane dhe euroatlantike.
Një element tjetër i rëndësishëm është edhe raporti i Gjermanisë me SHBA-të dhe NATO-n. Breuer pranon se ekziston një dilemë strategjike: Evropa duhet të marrë më shumë përgjegjësi për mbrojtjen e saj, por ende nuk është plotësisht e aftë të zëvendësojë kapacitetet amerikane. Ai paralajmëron se duhet një “hartë rrugore” për skenarë të ndryshëm, përfshirë edhe më të keqin, në rast të një ndryshimi të rolit amerikan në aleancë.
Në thelb, transformimi i Bundeswehr-it përfaqëson një kthesë historike për Gjermaninë, një vend që për dekada ka ndjekur një politikë të kujdesshme ushtarake dhe të orientuar drejt bashkëpunimit evropian.
Sot, me rritjen e pasigurive globale, Berlini po synon të kalojë nga një fuqi e rezervuar ushtarakisht në një aktor qendror të sigurisë evropiane, duke u përballur njëkohësisht me sfida politike, shoqërore dhe historike që e shoqërojnë këtë ndryshim.
