Kryeministrja italiane Giorgia Meloni ka deklaruar se është dakord me presidentin francez Emmanuel Macron për nevojën që Evropa të hapë një dialog me Rusinë.
“Mendoj se Macron ka të drejtë dhe se ka ardhur momenti që edhe Evropa të flasë me Rusinë”, tha Meloni gjatë konferencës për shtyp të fillimit të vitit.
Kjo dilemë del qartë nga një analizë e botuar në revistën Foreign Affairs nga gazetari rus Andrei Kolesnikov, me titull domethënës: “Pse Putini vazhdon të preferojë luftën”.
Sipas tij, presidenti rus ka zgjedhur të vazhdojë luftën në Ukrainë jo për interesin e Rusisë, por për interesin e tij personal. Që në vitin 2023, analistet Andrea Kendall-Taylor dhe Erica Frantz kishin paralajmëruar se autokratët, në kohë lufte, rrallë humbasin pushtetin dhe se për Putinin “lufta e pafundme” është një mjet për të qëndruar në krye.
Sipas Kolesnikovit, gjatë vitit të fundit Putini ka shtuar daljet publike me uniformë ushtarake dhe nuk e fsheh më synimin për ta “rikthyer” Donbasin me mjete ushtarake dhe jo diplomatike. Ai ka bërë të qartë se do të vazhdojë luftën pavarësisht kostos ekonomike dhe njerëzore, duke llogaritur edhe te marrëdhëniet me Shtetet e Bashkuara të drejtuara nga Donald Trump. Kjo qasje po përkufizohet si “doktrina e re Putin”.
Administrata Trump, sipas artikullit, gjatë vitit 2025 i ka ofruar Moskës disa opsione, përfshirë lëshime territoriale, ndalimin e anëtarësimit të Ukrainës në NATO dhe kufizime për forcat ukrainase. Megjithatë, asnjë prej këtyre propozimeve nuk ka sjellë fundin e luftës. Përkundrazi, ideja e matjes së fuqisë së shteteve përmes territorit dhe armëve vdekjeprurëse duket se bashkon “doktrinën Putin” me qasjen e Trumpit ndaj rendit global.
Një zhvillim i ri që mund të ndryshojë balancat është ndërhyrja amerikane në Venezuelë, e cila ka treguar se Trump mund të veprojë ashpër edhe kundër interesave ruse. Kjo është parë si një humbje për Putinin, duke treguar se presidenti amerikan nuk është domosdoshmërisht një aleat i besueshëm. Megjithatë, kjo nuk do të thotë se Kremlini do të heqë dorë nga lufta në Ukrainë apo nga negociatat formale.
Ndërkohë, presioni ekonomik mbi Rusinë po rritet. Investimet e huaja direkte kanë rënë nga mbi 40 miliardë dollarë në vitin 2021 në rreth 3 miliardë dollarë pas tre vitesh, një rënie mbi 90%. Në jetën e përditshme, qytetarët rusë po përballen me rritje taksash, shtrenjtim të çmimeve, ulje të shpenzimeve sociale dhe rritje të faturave. Shteti po kërkon gjithnjë e më shumë sakrifica nga popullsia për të financuar luftën.
Kjo ka sjellë një ndryshim të “kontratës sociale” mes Kremlinit dhe qytetarëve. Në të kaluarën, mbështetja ndaj pushtetit shpërblehej me stabilitet ekonomik relativ. Sot, qytetarëve u kërkohet mbështetje totale dhe pranimi i përkeqësimit të kushteve të jetesës, në këmbim të etiketës së “patriotit të mirë”. Pavarësisht disa shenjave sporadike protestash, shumica e rusëve duket se po përshtaten edhe me këtë realitet të ri.
Sipas Kolesnikovit, Rusia e Putinit vazhdon të eksportojë jo vetëm energji, por edhe kaos. Edhe nëse arrihet një marrëveshje paqeje në Ukrainë, përplasja me Perëndimin nuk do të zhduket, por do të vazhdojë në forma hibride dhe të ftohta. Në këtë realitet të ri global, ku rolin kryesor e luajnë figura si Trump, Putin dhe Xi Jinping, rregullat e reja të balancës së fuqisë ende nuk janë përcaktuar.
Në këtë kontekst, kërkimi i dialogut mbetet i nevojshëm, por pa iluzione. Siç thoshte diplomati sovjetik Valentin Falin, “përplasja nuk është fat, por zgjedhje”. Dhe sot, gjithçka tregon se zgjedhja për të vazhduar përplasjen mbetet ende në duart e liderëve.
