Robert Cooper, diplomati i pensionuar britanik, dikur udhëheqës i bisedimeve mes Kosovës [Edita Tahiri] dhe Serbisë [Borko Stefanoviç] në kohën kur ndërmjetëse e këtij dialogu ishte përfaqësuesja e lartë e BE-së, Catherine Ashton, thotë se çështja e kufijve në Ballkan nuk duhet të luajë rol të rëndësishëm në jetën e njerëzve.
Në një intervistë të gjatë për Radion Evropa e Lirë, edicioni në gjuhën serbe, Cooper thotë po ashtu se kufijtë në fjalë nuk duhen ndryshuar por të bëhen sa më jorelevantë ku qytetarët nuk do të kenë nevojë për pasaporta për t’i kaluar ata.
Për dialogun mes Kosovës dhe Serbisë, pothuajse katër vjet pas arritjes së marrëveshjes së Brukselit, Cooper thotë se ajo ka qenë një marrëveshje shumë e mirë, por “më vjen keq që nuk është zbatuar deri më tani”.
“I gjithë dialogu ka qenë sfidë sepse ka qenë hera e parë që kosovarët dhe serbët kanë biseduar reciprokisht; në njëfarë forme, ishte kjo edhe hera e parë që nga viti 1989 që Kosova dhe Serbia hynë në një dialog serioz, dhe kështu, asgjë s’ka qenë e lehtë. Ishte e vështirë nga të dyja palët.
Pala serbe ka qenë jashtëzakonisht nervoze sepse është frikësuar se për shkak të dialogut do të jetë e ngarkuar që ta njohë Kosovën si shtet, ndërsa kosovarët kanë qenë nervozë sepse kishin percepsionin historik se serbët kanë kaluar gjithmonë më mirë dhe se nuk u trajtojnë si palë të barabartë. Besoj se edhe sot, të gjitha palët kanë shqetësime të ngjashme”, ka thënë Cooper, transmeton Koha.net.
Duke folur për tensionet e fundit të ngritura mes dy vendeve, Cooper thotë se në Ballkan njerëzit flasin edhe budallallëqe, duke iu referuar kërcënimeve serbe se mund të ketë luftë të re mes dy vendeve.
Cooper është pyetur që të komentojë edhe një anketë që është zhvilluar në Serbi ku 74 për qind e qytetarëve atje kanë thënë se nuk do të shkonin në luftë për Kosovën.
“Kjo është e jashtëzakonshme dhe vërtetë racionale. Por, më duhet të pyes për ata 26 për qind që do të hynin në luftë për Kosovën: çfarë dëshirojnë ata në të vërtetë? A dëshirojnë ta kthejnë statusin e Kosovës të para vitit 1989?
Nëse e dëshirojnë këtë, më duhet të them se nuk besoj se diçka e tillë mund do të funksiononte dhe mendoj se do të ishte një problem i madh për Serbinë, dhe kështu, ideja për të hyrë në luftë nuk ka kurrfarë kuptimi. Mendoj se nuk ka një problem që nuk mund të zgjidhet përmes dialogut dhe do të doja që të dyja palët t’i vazhdojnë këto bisedime”, thotë Cooper.
Ai thekson se Asociacioni i komunave serbe do të duhej të ishte funksional deri më tani, katër vjet pas marrëveshjes së Brukselit.
“Pikëpamja ime qysh në fillim ka qenë se kjo do të ishte një mënyrë që në politikën kosovare të dëgjohej edhe zëri i pakicës serbe në Kosovë. Kjo, natyrisht, nuk nënkupton se ata përmes këtij institucioni të kishin të drejtë vetoje sepse nuk mund të qeverisni me vendin nëse vazhdimisht përdoret vetoja, por, kjo është mënyrë për t’u dëgjuar zëti i pakicës serbe”, ka shtuar ai, transmeton Koha.net.
Cooper kujton se në kohën kur zhvilloheshin bisedimet mes Kosovës e Serbisë dhe kur kjo e fundit drejtohet nga Boris Tadiq, bisedimet kanë qenë të vështira.
“Mund të tingëllojë ashpër, por me administratën e presidentit Tadiq gjithmonë ka qenë e vështirë të bisedohet.
Tadiq ka qenë i vetëdijshëm për faktin se ka pasur armiq në mesin e të djathtëve, në mesin e nacionalistëve, dhe gjithmonë është frikësuar se ata do ta sulmojnë për shkak të ndonjë veprimi.
Për këtë arsye, në njëfarë mënyre, koalicioni Vuçiq dhe Daçiq ka qenë partner ideal për bisedime”, ka bërë me dije Cooper.
Kur flet për çështjen e njohjes eventuale të Kosovës nga Serbia para anëtarësimit në BE, Cooper thotë se në mesin e këtij blloku janë pesë shtete që s’e njohin Kosovën për arsye të ndryshme, por Greqia, që është në mesin e tyre, ka raporte të mira me Kosovën.
“Kjo për mua është shumë e arsyeshme. Kur merreshim me këtë çështje, konsideronim raste të ngjashme nëpër botë sepse ky nuk është rast unik. I analizonim raportet mes Pekinit dhe Taipeit, Dublinit dhe Belfastit, sikurse edhe të Bonit me Berlinin Lindor. Të gjithë ata kanë gjetur zgjidhje për problemet e tyre. Rasti më dramatik, në njëfarë mënyre, ka qenë ai mes dy gjermanive, Lindore dhe Perëndimore.
Në atë kohë, lideri gjermano-lindor Erich Honecker ka qenë në vizitë shtetërore në Bon, edhe pse Boni nuk e njihte Gjermaninë Lindore si shtet të pavarur. Kështu, çështja e njohjes së pavarësisë është diçka për të cilën ju duhet të vendosni.
Unë nuk ndodhem në krye të BE-së dhe nuk do të gjykoja për këtë rast, por do të thosha se nuk është i rëndësishëm vetëm emërtimi që i vëni një marrëdhënieje, por cilësia e vërtetë e asaj marrëdhënieje”, ka theksuar diplomati britanik, Rober Cooper, përgatiti dossierin Express. (b.an)
