Nga Ben Andoni
Tirana zyrtare ka plotësuar një kërkesë të kahershme politike për një samit të diasporës, i cili ka ulur siparin mbrëmjen e të dielës. Paçka pritshmërive, propagandës dhe mënyrës sesi është zhvilluar, mungesave të mëdha, ku u shqua veçanërisht ajo e presidentit aktual, samiti duhet vlerësuar se nisi një udhë, serioziteti i të cilës do të shihet në kohët në vazhdim. Fatkeqësisht, procesin e anashkaloi presidenti i Republikës Nishani, në një nga dëshmitë pa asnjë logjikë të presidencës së tij të dobët.
Paçka përfoljeve dhe kundërshtive, respekti për diasporën shqiptare, kryesisht atë të re të pas viteve ’90, ka qenë i lartë. Kjo sepse ekzistenca dhe mbijetesa e familjeve të tëra ka qenë e lidhur direkt me remitancat e tyre, por edhe se atje ka qenë kanali i shfryrjes së një mase të madhe shqiptarësh që se kanë gjetur veten kurrsesi në vend.
Në një farë mënyre dallohet një dyqendërsi, ajo e Shqipërisë dhe e vetë diasporës, që ka një bazë të gjerë dhe gjeografikisht është shumë e madhe. Për vetë përbërjen diaspora jonë nuk ka një qendërsi ose nuk mund të bëhet aktualisht, pasi edhe vetë Shqipëria nuk e ka dashur deri më tani, kujtojmë se ata sërish nuk do votojnë më 2017, porse diaspora është një qendër
“shumëqendrore” e shqiptarësisë. Nuk dihet si do jetë nesër, por logjika e do që këtë rol ta
marrë Tirana, shkruan studiuesja Eda Derhemi. Aman Diaspora e re nuk paraqet qendrorësi institucionale, por është në fakt, sot për sot, qendra në rritje për nga fuqia dhe rrezatimi.
Tirana thjesht ndjek. Qendrorësia e Tiranës është më e lehtë të shihet, sepse ka njësim e masë të vogël hapësinore dhe pajisje institucionale. Ndërsa diaspora është një qendër
“shumëqendrore” e shqiptarësisë. Nuk dihet si do jetë nesër, por logjika e do që këtë rol ta ketë Tirana, vazhdon studiuesja.
Në fakt veç gjuhës, që është elementi, që na lidh më shumë dhe parave, elementët e tjerë duken të zbehtë ose po zbehen prej sjelljes së vetë Shqipërisë. Rasti i sjelljes së presidentit Nishani, paçka iniciativës së ekzekutivit shqiptar, tregon se Tirana zyrtare do e ketë ende të vështirë po s’u forcua nga ana institucionale të jetë e vetëdijshme për të qenë një qendër për shqiptarët.
Por në ligjet e zhvillimit të shoqërisë, ndryshimet e diasporës mbase nuk do përkojnë më forcimin e Tiranës institucionale. Në një farë mënyre, nuk përjashtohet mundësia që qendërsia e amalgamës së diasporës, të kthehet vetë në një qendër.
Deri tani duhet përshëndetur vullneti i Shqipërisë dhe predispozita e Kosovës, por në të ardhmen këto nuk do të mjaftojnë nëse, samite të tilla nuk kalojnë në stade të tjera, që do të thotë që shteti shqiptar të jetë realisht më mirënjohës me krijimin e infrastrukturës që ata të votojnë, që diaspora të investojnë me prioritet, por edhe që t’i afrojë pa paragjykime në administratë.
Shumë gjëra mund të bëhen, bash ato që janë të dobishme, për të treguar se binomin e qendrave tona nuk e mbajnë vetëm paraja dhe gjuha, por edhe identiteti i njëjtë dhe nevoja për t’u përshtatur me zhvillimet e reja të shekullit të globalizmit. (Javanews)
