Në tregjet botërore, çmimet e naftës ranë ndjeshëm javën e kaluar, më të ulëtat që nga shkurti i këtij viti, nën presionin e shqetësimeve se një recesion në ekonominë globale mund të çojë në një rënie të kërkesës për energji.
Çmimi i fuçisë në tregun e Londrës u dobësua javën e kaluar me 8.7 për qind, në 94.92 dollarë, ndërsa në tregun amerikan çmimi i fuçisë u ul me 9.7 për qind, në 89.01 dollarë.
Një rënie e ndjeshme e çmimit të naftës pasoi rënien e korrikut, gjatë së cilës një fuçi në tregun e Londrës ra me rreth 4 për qind dhe në tregun amerikan me gati 7 për qind. Çmimi i naftës në tregjet ndërkombëtare është tashmë në nivelin më të ulët që nga shkurti i këtij viti.
Shqetësimet për inflacionin dhe recesionin
Javën e kaluar, tregtarët e naftës ishin të shqetësuar për inflacionin e fortë, ngadalësimin e rritjes ekonomike dhe kërkesës, dhe një rënie edhe më e madhe e çmimit të një fuçie u kufizua nga oferta e shtrënguar.
Shqetësimet për recesionin u intensifikuan pasi banka qendrore e Britanisë rriti të enjten normat e interesit me 50 pikë bazë në 1.75 për qind, më e larta në 27 vjet, dhe paralajmëroi se ekonomia mund të rrëshqasë në një recesion këtë vit që mund të zgjasë deri në vitin 2024
Nga ana tjetër, ekonomia amerikane ka shënuar tashmë dy tremujorë rënie të aktivitetit dhe është, sipas definicionit, tashmë në një recesion teknik. Megjithatë, investitorët janë më të shqetësuar për rritjen e punësimit në korrik me 528 mijë, që është më shumë se sa pritej dhe gjithashtu për të 19-in muaj radhazi që numri i të punësuarve në ekonominë më të madhe të botës është rritur. Kjo, në fakt, i hap rrugën FED(Rezerva Federale) që të vazhdojë të rrisë në mënyrë agresive normat e interesit.
FED ka rritur tashmë dy herë normat e interesit me 0.75 pikë përqindjeje, ose një total prej 1.5 për qind, dhe mund të bëjë të njëjtën gjë në shtator, sepse dëshiron të frenojë inflacionin. Normat e larta të interesit kanë një ndikim negativ në rritjen ekonomike, e cila nga ana tjetër mund të çojë në një rënie të kërkesës për naftë nga konsumatori më i madh në botë.
Më tej, grupi i prodhuesve të naftës OPEC + ranë dakord në mesjavë për të rritur objektivin e tij të prodhimit të naftës me 100,000 fuçi në ditë (bpd) në shtator, por kjo është një nga rritjet më të vogla në kuotat e prodhimit që kur ato u prezantuan në 1982, treguan të dhënat e OPEC. Arsyeja për një rritje kaq modeste të kuotave është reduktimi i kapacitetit prodhues të këtij karteli nafte, pra “disponueshmëria shumë e kufizuar” e kapacitetit rezervë, e cila mbahet në rast të “ndërprerjeve serioze të furnizimit”.
“Është e qartë se të gjithë po e marrin kërcënimin e recesionit shumë më seriozisht tani se më parë, por ne jemi ende duke parë ofertën mjaft të ngushtë dhe prodhuesit pa aftësi për ta ndryshuar këtë,” tha Craig Erlam, analist i lartë i tregut në Oanda në Londër.
A do ta devijojnë naftën në Evropë prodhuesit e Lindjes së Mesme?
Dhe mbetet për t’u parë se si do të lëvizë oferta e tregut me afrimin e dimrit, duke qenë se sanksionet e Bashkimit Evropian që ndalojnë importin detar të naftës bruto ruse dhe produkteve të naftës duhet të hyjnë në fuqi më 5 dhjetor.
“Ndërsa BE-ja ndalon importet e naftës ruse nga deti, pyetja kryesore është nëse prodhuesit e Lindjes së Mesme do t’i devijojnë fuçitë e tyre në Evropë për të mbushur boshllëkun. Se si politika e sanksioneve ruse të naftës do të ndikojë në treg do të jetë një nga gjërat më të rëndësishme për t’u parë deri në fund të vitit”, sipas analistit të RBC, Michael Tran.
g.kosovari
