CIA e gjeti, Izraeli e vrau. Kështu përfundoi, në mes të ditës, karriera e gjatë e Ali Khameneit, simbol dhe Udhëheqës i Republikës Islamike. Dhe për herë të tretë, udhëheqësit e boshtit shiit u kapën të papërgatitur nga armiku në një situatë emergjente.
Mediat amerikane, New York Times dhe Wall Street Journal, kanë rikonstruktuar disa faza të operacionit që përfundoi me “dekapitimin” e ri të regjimit iranian. Një mision i kryer nga dy agjenci inteligjence të mësuara të bashkëpunojnë në një fushë ku aleancat vlejnë vetëm deri diku.
Amerikanët e ndoqën udhëheqësin për muaj me radhë, një figurë që kishte kufizuar maksimalisht shfaqjet e tij për arsye shëndetësore dhe sigurie. Ai ishte gjithmonë në krye të listës “të kuqe” të përgatitur nga Donald Trump dhe Bibi Netanyahu. Në Teheran thoshin gjithmonë se ishte i mbrojtur, në një strehë të sigurt, e pajisur me kontroll të imtësishëm për të shmangur çdo rrezik. Por mburoja u shpua.
SHBA-të mblodhën informacione për një mbledhje të drejtuesve të lartë brenda Beit E Rahbari, kompleksit në kryeqytet që është një nyje strategjike. Nuk duhej ta kërkonin nëpër male apo në apartamente anonime. Pasi morën konfirmimin e pranisë së tij, e kaluan informacionin tek IDF-ja, një shkëmbim i kundërt nga ai i janarit 2020, kur izraelitët kishin ndjekur lëvizjet e fundit të Qasem Soleimanit, kreut të Divizionit Qods të Gardës Revolucionare. Një ndjekje që lejoi më pas një dron amerikan ta eliminojë pranë aeroportit të Bagdadit, Irak. Një vrasje e qëllimshme gjithmonë e urdhëruar nga Trump.
Ky mekanizëm u përsërit të shtunën në mëngjes, kur u hap “dritarja e mundësisë”. Ishte e mundur të goditeshin Khamenei dhe disa zyrtarë të lartë të thirrur për një samit lufte: ministri i Mbrojtjes Aziz Nasirzadeh, komandanti i pasdaranëve Mohammad Pakpour, shefi i shtabit Abdolrahim Mousavi, këshilltari dhe ish-admirali Ali Shamkhani, përgjegjësi i divizionit hapësinor Sayed Mousavi, numri dy i ministrisë së inteligjencës Mohammad Shirazi dhe të tjerë.
Spiunët ndoshta ndoqën drejtuesit kryesorë duke shpresuar të arrinin “kokën”: Inteligjencat mund të kenë një fat të vetëm, por edhe të ndërtojnë me durim mozaikun duke bashkuar pjesët.
Ky kombinim faktorësh lejoi sulmin shkatërrues. Aeroplanët ushtarakë u ngritën nga një bazë izraelite rreth orës 6:00 të mëngjesit, të pajisur me armë me rreze të gjatë veprimi. Pas një ore e pak, nisi veprimi përfundimtar: të paktën 30 shpërthime goditën kompleksin.
Sipas New York Times, zyrtarët ishin në një ndërtesë, ndërsa Udhëheqësi ishte në një pjesë nëntokësore, por jo në bunkerin më të thellë. Shpërthimet nuk lanë shans shumicës së të pranishmëve, të shkatërruar nga shpërthimet dhe rrëzimi i pjesës së strukturës.
Autoritetet iraniane fillimisht thanë se Khamenei ishte i sigurt, pastaj se kontaktet u ndërprenë, por premtonin një fjalim të tij për kombi. Realiteti ishte ndryshe: Udhëheqësi ishte vrarë, së bashku me një numër të konsiderueshëm zyrtarësh. Disa kishin zëvendësuar kolegë të eliminuar më parë, gjithmonë nga izraelitët, gjatë konfliktit të qershorit.
Zbulimet e gazetave janë një pjesë e së vërtetës. Do të dalin edhe detaje të tjera dhe versione të ndryshme, ndërkohë që do të shpërndahen informacionet për të mbrojtur burimet dhe taktikat. E sigurt është se në këtë sfidë ka një vijë të qartë: Izraeli dhe SHBA-të kanë thyer rrjetin e sigurisë së armikut dhe e kanë bërë këtë në momente të ndryshme. Me zbulues të transformuar në shpërthyes kundër Hezbollah, me vrasjen e sekretarit të fraksionit libanez Hassan Nasrallah në strehën e tij në Beirut, dhe me “dekapitimin” e hierarkisë ushtarake iraniane në verë. Ngjarje të paraprira nga një seri eliminimesh të zyrtarëve dhe shkencëtarëve.
Sukseset i atribuohen përdorimit të inteligjencës artificiale, bashkëpunëtorëve që tradhtuan për hakmarrje ose para, rolit të teknologjisë dhe aftësisë së burrave dhe grave që luftojnë prej kohësh një duel të lodhshëm. Një rezultat edhe më i rëndësishëm sepse kishin përballë Iranin, një vend të mësuar me “komplot” dhe intrigë, një regjim me një aparat sigurie të fortë. Por në këto vite, represioni dhe sistemi i kontrollit kanë krijuar jo vetëm forcë, por edhe çarje që armiku i shfrytëzoi në momentin e duhur.
