Nga Fatos Çoçoli
Nisja brenda këtij viti e ndërtimit të autostradës Kashar–Rrogozhinë përbën një tjetër hap të rëndësishëm në transformimin e infrastrukturës rrugore shqiptare. Nuk bëhet fjalë thjesht për ndërtimin e një segmenti të ri autostrade, por për një pjesë të një projekti shumë më të madh: Korridorit Blu, arteries strategjike që e lidh Shqipërinë nga Veriu në Jug, duke e integruar më mirë territorin tonë me korridoret evropiane të transportit.
Pse na duhet Kashar–Rrogozhinë?
Kashar–Rrogozhinë nuk është thjesht një rrugë. Kashari është shndërruar në një prej nyjeve më të rëndësishme të transportit të Shqipërisë. Këtu lidhen Tirana, Durrësi, aeroporti, zonat industriale dhe një pjesë e rëndësishme e flukseve të mallrave dhe udhëtarëve që lëvizin drejt jugut dhe veriut.
Segmenti Kashar–Rrogozhinë ka rëndësi, pikërisht sepse ndërhyn në një prej pikave ku trafiku është rritur ndjeshëm gjatë viteve të fundit. Me rritjen e popullsisë, turizmit, automjeteve, transportit të mallrave dhe aktivitetit ekonomik, rrjeti ekzistues rrugor po përballet me një presion gjithnjë e më të madh.
Prandaj, ndërtimi i këtij segmenti duhet parë si investim në kapacitetin e ardhshëm të ekonomisë sonë, jo vetëm si zgjidhje për trafikun e sotëm.
Pse Korridori Blu e ndryshon hartën ekonomike të Shqipërisë
Korridori Blu synon të krijojë një aks të integruar rrugor përgjatë bregdetit shqiptar, duke lidhur më mirë Veriun me Jugun dhe duke krijuar një lidhje më efikase me rrjetet rajonale të transportit.
Për një vend të vogël si Shqipëria, kjo ka rëndësi të jashtëzakonshme. Sot, distancat fizike midis qyteteve shqiptare nuk janë gjithmonë problemi kryesor. Problemi është koha, siguria, kapaciteti dhe kostoja e transportit.
Një autostradë moderne i shkurton këto katër komponentë njëherësh. Me autostradën Kashar-Rrogozhinë, kalojmë nga një Shqipëri qendrore me qendra të izoluara, drejt një tregu më të integruar.
Infrastruktura rrugore nuk është vetëm beton dhe asfalt. Ajo është një mekanizëm që bashkon tregjet. Një biznes në Shkodër mund të furnizojë më lehtë një hotel në Vlorë. Një prodhues në Fier mund të dërgojë mallrat më shpejt drejt veriut. Një turist që zbret në aeroportin e Tiranës mund të udhëtojë më lehtë drejt destinacioneve të Jugut mahnitës.
Kjo krijon atë që ekonomistët e quajnë integrim territorial të tregut. Sa më e ulët të jetë kostoja e lëvizjes së mallrave, njerëzve dhe shërbimeve, aq më i madh bëhet tregu real për bizneset.
Turizmi, një nga përfituesit më të mëdhenj
Korridori Blu ka një efekt shumë të rëndësishëm mbi turizmin. Shqipëria nuk ka vetëm Tiranën, Durrësin, Vlorën apo Sarandën. Ka një zinxhir të gjatë destinacionesh përgjatë bregdetit dhe në brendësi të vendit.
Mirëpo turizmi modern kërkon akses. Një turist nuk blen vetëm hotelin. Ai blen eksperiencën e lëvizjes: aeroportin, rrugën, plazhin, restorantin, atraksionet kulturore, malet, qytetet historike.
Nëse koha e udhëtimit midis destinacioneve ulet dhe siguria rritet, Shqipëria bëhet më konkurruese si destinacion. Dhe këtu kemi një efekt shumëfishues: turisti mund të mos qëndrojë vetëm në një qytet, por të vizitojë disa zona. Kashar-Rrogozhinë dhe i gjithë Korridori Blu na ndihmojnë në shpërndarjen e turizmit në të gjithë territorin.
Dhe përfitimi nuk është vetëm për turistin, por edhe për banorin. Një rrugë më e mirë nuk i shërben vetëm pushuesit. Ajo ul kohën e udhëtimit të punonjësve, studentëve, familjeve dhe sipërmarrësve. Nëse një qytetar mund të udhëtojë më shpejt dhe më sigurt nga një qytet në tjetrin, rritet edhe mundësia për të punuar, studiuar apo investuar jashtë zonës së tij të banimit.
Kjo zgjeron tregun e punës. Një kompani në Tiranë nuk është më e kufizuar vetëm te fuqia punëtore që jeton në Tiranë. Një punonjës nga një qytet tjetër mund të ketë mundësi më të mira për të udhëtuar çdo ditë.
Nga ana tjetër, transporti i mallrave bëhet më i lirë. Ky është ndoshta përfitimi më i rëndësishëm ekonomik. Çdo orë e kaluar në trafik nga një kamion është kosto. Harxhohet karburant, konsumohen automjetet, vonohen dërgesat dhe rritet kosto e magazinimit.
Një autostradë si Kashar-Rrogozhinë, e projektuar për trafik të madh dhe të vazhdueshëm ul këto kosto. Dhe për eksportuesin shqiptar kjo është shumë e rëndësishme.
Në një treg evropian, ku konkurrenca është e fortë, edhe një ulje e vogël e kostos logjistike mund të ndikojë në çmimin final dhe në konkurrueshmërinë e produktit tonë.
Kashar-Rrogozhinë dhe Korridori Blu na lidhin më mirë me rajonin
Korridori nuk duhet parë vetëm brenda kufijve shqiptarë. Shqipëria është pjesë e një ekonomie rajonale. Mallrat lëvizin drejt Kosovës, Malit të Zi, Maqedonisë së Veriut, Greqisë dhe më tej drejt tregjeve të Bashkimit Evropian.
Sa më efikase të jenë lidhjet rrugore me këto tregje, aq më të mëdha janë mundësitë për tregtinë shqiptare. Në perspektivën e integrimit evropian, kjo bëhet edhe më e rëndësishme. Infrastruktura është një nga mënyrat më konkrete për ta afruar Shqipërinë me tregun evropian.
Po ashtu, një investues që shqyrton mundësinë për të ndërtuar një fabrikë, qendër logjistike, hotel apo strukturë tjetër nuk shikon vetëm çmimin e tokës dhe taksat. Ai pyet sa larg është porti, sa larg është aeroporti, sa kohë duhet për të dërguar mallin, a ka rrugë të sigurt dhe a mund të lidhem shpejt me tregjet rajonale. Një infrastrukturë moderne rrit atraktivitetin e territorit.
Kjo do të thotë se Kashar-Rrogozhinë dhe Korridori Blu mund të prodhojnë investime të reja përgjatë gjithë këtyre segmenteve. Mund të krijojnë pole ekonomike të reja
Një efekt i rëndësishëm i autostradave është se ato ndryshojnë vendndodhjen optimale të aktivitetit ekonomik. Zona që dje konsiderohej shumë larg Tiranës, Durrësit apo porteve, nesër mund të bëhet interesante për një magazinë, fabrikë, qendër tregtare apo strukturë turistike.
Prandaj, Kashar–Rrogozhinë dhe Korridori Blu do të nxisin zhvillimin e zonave që sot kanë aktivitet ekonomik më të kufizuar. Pse Kashar–Rrogozhinë dhe Korridori Blu nuk janë thjesht autostrada që lidhin qytete. Janë arterie që lidhin ekonomitë e tyre.
