Kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu do të udhëtojë të hënën drejt Uashingtonit për një vizitë dyditore, e cila do të përqendrohet në një takim me presidentin amerikan Donald Trump dhe pjesëmarrjen në ceremoninë mortore të senatorit Lindsey Graham, një aleat i ngushtë i të dy liderëve, që do të mbahet në Katedralen Kombëtare të Uashingtonit.
Takimi mes Trump dhe Netanyahut pritet të zhvillohet disa orë përpara funeralit, ku do të marrë pjesë edhe presidenti amerikan. Trump do të presë të hënën në Shtëpinë e Bardhë edhe presidentin ukrainas Volodymyr Zelensky, i cili gjithashtu planifikon të jetë i pranishëm në ceremoninë mortore të Graham.
Axhenda e ngarkuar e Trump lë të kuptohet se takimi me Netanyahun nuk do të jetë i gjatë.
Vizita zhvillohet pas disa javësh marrëdhëniesh të tensionuara mes Jerusalemit dhe Uashingtonit, pas dështimit të përpjekjeve të përbashkëta për të rrëzuar regjimin iranian, përshkallëzimit të fundit me Iranin dhe përpjekjeve diplomatike për të dalë nga ngërçi.
Takimi ishte planifikuar fillimisht javën e kaluar, por u anulua në momentin e fundit me kërkesë të palës amerikane. Ndërkohë, një zyrtar i Shtëpisë së Bardhë deklaroi se takimi nuk ishte planifikuar kurrë, pretendim që u kundërshtua nga burime izraelite.
Sipas disa burimeve, Uashingtoni pret që Netanyahu të sjellë përparim në çështjen e Libanit. Javën e kaluar Izraeli u tërhoq nga një fshat në jug të Libanit, pasi SHBA njoftoi nisjen e një projekti pilot që parashikon vendosjen e ushtrisë libaneze në disa zona të jugut të vendit.
Ndërkohë, kabineti izraelit i sigurisë miratoi nënshkrimin e një marrëveshjeje me “Board of Peace”, organi i krijuar nga Trump që mbikëqyr armëpushimin në Rripin e Gazës. Marrëveshja synon të lejojë vendosjen e një force ndërkombëtare stabilizuese në një zonë të kufizuar të Gazës, mes vijës së frontit të ushtrisë izraelite dhe territorit të kontrolluar nga Hamasi.
Në këtë zonë parashikohet ngritja e dy kampeve për palestinezët e zhvendosur. Kampi më i vogël do të financohet nga Emiratet e Bashkuara Arabe, ndërsa për kampin më të madh ende nuk është siguruar financimi.
Megjithatë, komiteti palestinez i teknokratëve që pritet të marrë administrimin civil të zonës nuk do të hyjë menjëherë në Gaza, ndërsa ndërtimi i strehimeve të përkohshme mund të shtyhet deri pas zgjedhjeve izraelite të planifikuara në fund të tetorit.
Edhe pse me ritme të ngadalta, këto zhvillime konsiderohen një hap përpara, pasi shumica e popullsisë së Gazës vazhdon të jetojë në çadra. Ndërkohë, ofensiva izraelite dhe bombardimet e përditshme kanë shkaktuar mbi 1.000 viktima që prej hyrjes në fuqi të armëpushimit.
Sipas burimeve të përfshira në negociata, këto lëvizje në Gaza dhe Liban konsiderohen si gjeste vullneti të mirë nga Netanyahu përpara takimit me Trump. Një rol kyç në organizimin e takimit thuhet se ka luajtur Aryeh Lightstone, këshilltar i lartë i “Board of Peace” dhe përgjegjës për zbatimin e planit me 20 pika të Trump për Gazën.
Lightstone, i cili konsiderohet ideologjikisht pranë Netanyahut, ka bashkëpunuar me ambasadorin izraelit në Uashington, Yechiel Leiter, për të siguruar zhvillimin e takimit.
Marrëdhëniet mes Trump dhe Netanyahut janë përkeqësuar ndjeshëm javët e fundit. Gazetari Barak Ravid raportoi se gjatë bisedave telefonike Trump ka përdorur tone përçmuese dhe ofenduese ndaj Netanyahut për këmbënguljen e tij për zgjerimin e operacioneve ushtarake në Liban.
Burime pranë qeverisë izraelite thonë se Netanyahu ka nevojë për mbështetjen politike të Trump gjatë fushatës zgjedhore dhe se presidenti amerikan është plotësisht i vetëdijshëm për këtë varësi.
Sipas të gjitha vlerësimeve, Netanyahu vazhdon të mbështesë një skenar ushtarak kundër Iranit. Ai synon që SHBA të ndërmarrë sulme më agresive ndaj programit bërthamor iranian ose që Izraeli të rikthehet aktivisht në konflikt.
Megjithatë, burime të njohura me zhvillimet bëjnë të ditur se Emiratet e Bashkuara Arabe janë ndër vendet që kundërshtojnë një përshkallëzim të ri, duke lobuar pranë administratës amerikane që Izraeli të mos përfshihet drejtpërdrejt në konflikt.
Sipas të njëjtave burime, Emiratet kanë arritur mirëkuptime me Iranin pas një takimi të nivelit të lartë në fillim të qershorit, gjë që ka sjellë uljen e sulmeve iraniane ndaj tyre dhe zbutjen e retorikës së Abu Dhabit kundër Teheranit.
Në një takim të zhvilluar në SHBA me ambasadorët arabë, një zyrtar amerikan argumentoi se sulmet e kufizuara dhe bllokada detare mund të forcojnë pozitat e elementëve më moderatë në Iran dhe të çojnë drejt një marrëveshjeje përpara zgjedhjeve të mesmandatit në SHBA.
Ndërkohë, Kuvajti dhe Bahreini mbështetën vazhdimin e sulmeve ndaj Iranit, ndërsa Arabia Saudite kërkoi sqarime mbi objektivat e luftës dhe mënyrën se si Uashingtoni synon t’i japë fund konfliktit.
Për Netanyahun, vetë zhvillimi i takimit me Trump konsiderohet një sukses politik, pas javësh spekulimesh për përçarje mes tyre. Megjithatë, analistët besojnë se Trump nuk do të mjaftohet me lëshimet simbolike të Izraelit në Liban dhe Gaza, por do të kërkojë hapa më të rëndësishëm.
Një nga temat që mund të ngrihet është edhe ndihma ushtarake amerikane për Izraelin, e cila skadon pas dy vitesh. Shtëpia e Bardhë pritet të kërkojë një plan konkret që t’i mundësojë Trump të tregojë rezultate të prekshme për taksapaguesit amerikanë.
