Nga Ben Andoni
Nuk është se nuk dihej, por mendohej se qeveria dhe të gjithë subjektet që bënë lobing tek qeveria Rama, madje deri tek ai personalisht, do t’ia dilnin, që Vjosën ta mbanin në gjendjen natyrore. Të paktën, kështu u premtua nga qeveria Rama. Apel ndaj tij bënë dhe 200 emra të njohur ndërkombëtarë, duke i shpjeguar teknikisht risitë, që kishte nga mos prekja e Vjosës. Për ata që se dinë, Vjosa, nga hidrologët, konsiderohet si lumi i fundit në gjëndje të egër në Evropë. Por, s’paska qenë e thënë. Një ditë më parë, Ministria e Energjisë ka publikuar njoftimin për nënshkrimin e kontratës me kompaninë turke “Kovlu Energji” duke i dhënë të drejtën për ndërtimin e hidrocentralit të Poçemit.
Duhet thënë se dëgjesat publike me banorët e luginës së Vjosës, organizatat kombëtare dhe ato ndërkombëtare, madje edhe vetë nënkryetarja e Parlamentit Evropian Lunaçek, i kërkuan direkt autoriteteve shqiptare për një moratorium mbi Vjosën. Zonja Lunaçek mori pjesë edhe vetë në protestë. Po ja ku jemi sot dhe asgjë nuk është bërë, përveçse qeveria tregoi arrogancën e vet, por edhe pavërtetësinë e gjërave që trumbeton lidhur me mjedisin.
Duke e ditur këtë mundësi dhe këtë tendencë të vendeve të Ballkanit, në një takim të para-do-kohësh të Brukselit, OJQ-të mjedisore kanë nënshkruar një letër pozicionimi të drejtuar Komisionerit Han mbi nevojën urgjente të përcaktimit të qartë “zona të ndaluara” për ndërtim HEC-esh. Vjosa konsiderohet si lumi i fundit natyror i Evropës, çka përbën padyshim një prej këtyre zonave të ndaluara për ndërtim HEC-esh.
Ironia shtohet kur mëson se pas fjalëve të bukura ose akuzat për qeverinë e shkuar, kjo e sotmja nuk po e korrigjon as pak sa i përket mjedisit. Pasi në rastin në fjalë, i gjithë procesi i dhënies me koncesion të HEC-it të Poçemit është produkt i Qeverisë aktuale Rama.
Shoqatat mjedisore mëtojnë se procesi ka qenë i fshehtë, jo transparent dhe në shkelje të legjislacionit shqiptar në fuqi si dhe në shpërfillje të plotë të rekomandimeve të PE. Fituesi tenderit për këtë hidrocentral është shpallur konsorciumi “Çinar San” dhe “Ayen Enerji” në një njoftim të bërë publik nga Ministria e Energjisë, në Maj 2016. Ndërkohë që kontrata konçesionare është lidhur me një tjetër kompani turke, referuar EcoAlbania .
Duhet sqaruar se kompania fituese ka paraqitur raportin e vlerësimit të ndikimit në mjedis, pjesë e të cilit është dhe dëgjesa publike, e cila sipas dokumenteve zyrtare rezulton të jetë realizuar në shkurt të vitit 2015 në Fier. Asnjë prej banorëve të prekur nga ndërtimi i këtij HEC-i apo Njësitë e Qeverisjes vendore nuk janë bërë pjesë e këtij procesi. “Unë si kryetar i bashkisë, nuk jam vënë në dijeni nëse është bërë një marrëveshje dhe nëse po me kë është bërë? Çfarë është parashikuar? Cilat do të jenë ndikimet dhe çfarë do të ndodhë me banorët?” tha Përparim Shametaj, kryetari i Bashkisë Selenicë, cituar nga EcoAlbania.
EcoAlbania, që ka monitoruar situatën ka krijuar një grup pune me ekspertë të huaj dhe kombëtar për të vlerësuar cilësinë e raportit të VNM-së, dhe deri tani mund të thuhet se ky raport është jo profesional, jo shkencor dhe aspak realist.
“Ne së bashku me kolegët tanë ndërkombëtarë kemi më shumë se 4 vjet që lobojmë në institucionet e BE-së për të ndaluar këtë valë të pakontrolluar të ndërtimit të HEC-eve. Qeveria Shqiptare duhet të shohë për alternativa të tjera të përftimit të energjisë duke ndalur përfundimisht këtë agresion të panevojshëm ndaj natyrës” tha Olsi Nika nga EcoAlbania.
Vjosa ka edhe një vëmendje të veçantë ndërkombëtare pasi konsiderohet si një thesar i trashëgimisë natyrore Evropiane. Ndërkohë flitet që pas shumë rekomandimesh nga PE, Komisioni Evropian është duke ndërmarrë hapat e nevojshëm për hartimin e një Masterplani rajonal në lidhje me ndërtimin e HEC-eve i cili pritet të finalizohet në verë të vitit që vjen në takimin e katërt konsultues që do të zhvillohet në Romë.
Por, kjo s’ka vlerë sepse këtë mundësi të artë që kishte Shqipëria për të pasur një nga parqet më të bukura natyrore ballkanike, pothuaj e ka anashkaluar.
Më trishtues duhet llogaritur edhe fakti se shoqëria civile nuk mund të bëjë asgjë para kësaj situate të tmerrshme, ku qeveria është krejt e pandjeshme për problematikat e komuniteteve lokale. Rasti i kësaj leje e tregon më së miri. (Javanews)
